Grzegorz Bobrowicz

KASZA POLSKA p. palusznik (krwawy).

KASZKA p. bez (czarny).

KASZKA p. przytulia (północna).

KASZKA lud. p. łyszczec (wiechowaty).

KASZKA lud. p. tasznik (pospolity).

KASZTALON gw. ostródz.-warm.-mazur. p. kasztanowiec (zwyczajny).

KASZTAN
1a. bot. pot. i lud. Δ KASZTAN, K. BIAŁY, K. DZIKI, K. GORZKI, K. GÓRSKI, K.
KAUKASKI, K. KOŃSKI, K. POSPOLITY, K. TURECKI p. kasztanowiec (zwyczajny).
1b. bot. KASZTAN WODNY p. kotewka orzech wodny.
1c. bot. <owoc kasztanowca>
2. mikol. Δ KASZTAN, K. BOROWIK p. podgrzybek (brunatny).

KASZTANEK
1. entom. daw. p. chrabąszcz (majowy).
2. bot. gw. ostródz.-warm.-mazur. p. kasztanowiec (zwyczajny).

KASZTANIA lud. giż. mrąg. p. kasztanowiec (zwyczajny).

KASZTANKI p. podgrzybek (brunatny).

KASZTANOWE DRZEWO daw. p. kasztanowiec (zwyczajny).

KASZTANOWIEC bot. <nazwa zadomowionych u nas gatunków drzew z rodziny kasztanowcowatych Hippocastanaceae:
Δ KASZTANOWIEC ZWYCZAJNY Aesculus hippocastanum (in. kasztanowiec, k. biały, k. gorzki, k. koński, k. pospolity; daw./lud. kanstania, kanstarz, kasztalon, kasztan, kasztan biały, k. dziki, k. gorzki, k. górski, k. kaukaski, k. koński, k. turecki, kasztanek, kasztania, kasztanowe drzewo, kasztelan, kaśtan, kaśton koński, kaśtôn, marony, nibykasztan, tucza, tucza końska): O zbliżaniu się pory egzaminów informuje (…) naszych maturzystów obfite kwiecie sprowadzonego z Półwyspu Bałkańskiego kasztanowca białego. GRASZ. Ptaki 72.
Δ KASZTANOWIEC ŻÓŁTY A. flava.

KASZTANÓWKA p. wieczernica (klonówka).

KASZTANY WODNE p. kotewka orzech wodny.

KASZTELAN gw. ostródz.-warm.-mazur. p. kasztanowiec (zwyczajny).

KASZUBY daw. p. minóg rzeczny.

KASZYNIEC p. manna (jadalna).

KAŚTAN p. kasztanowiec (zwyczajny).

KAŚTÔN p. kasztanowiec (zwyczajny).

KAŚTON KOŃSKI p. kasztanowiec (zwyczajny).

KAT p. ciernik w zn. 1a.

KATADROMICZNY
Δ KATADROMICZNY GATUNEK <dwuśrodowiskowy gatunek zwierzęcia wodnego, który większość życia spędza w wodach słodkich, a do rozmnażania przystępuje w wodach słonych, np. węgorz europejski; por. anadromiczny gatunek>

KATARINEA daw. p. żurawiec (falisty).

KATASZKI gw. grodz., podl. (wsch.) p. koniczyna (polna).

KATONKA lud. p. biedronka.

KATRAFIJNIK p. wiciokrzew (suchodrzew).

KAULIFLORIA bot. <zjawisko rozwijania siękwiatów wprost na zdrewniałych pniach z pąków śpiących>

KAULOM p. łodyga w zn 1.

KAWA lud. p. kawka.

KAWAK daw. p. topola (włoska).

KAWERNA daw.(stpl.) <jaskinia, pieczara, jama>

KAWIKOS, K. ZAWOJEC daw. p. pasterz.

KAWKA ornit. <Corvus monedula, ptak z rodziny krukowatych Corvidae, w Polsce lęgowy, częściowo osiadły (in. k. pospolita, k. zwyczajna; daw./lud. dule, gałka, gżegżułka, hanka, jaskółka, jeskółka, kawa, kiwit, kowka, kruk kawka, k. k. pospolita)>

KAZARKA
1. ornit. KAZARKA RDZAWA <Tadorna ferruginea, ptak z rodziny kaczkowatych Anatidae, do
Polski zalatujący, wyjątkowo lęgowy (in. kazarka)>: Kazarkę już z daleka można odróżnić od
wszystkich innych pływaków po intensywnie rdzawym upierzeniu, jasniejszym tylko na głowie.
SOKOŁ. Ptaki II, 428.
2. ornit. <nazwa innego ptaka>:
Δ KAZARKA EGIPSKA p. gęsiówka egipska.

KAZIK entom. <Sinoxylon perforans, chrząszcz z rodziny kapturnikowatych Bostrichidae>

KĄCIEŃ daw. p. kątnik.

KĄDZIOŁKA, K. MATKI BOSKIEJ p. koniczyna (polna).

KĄDZIOŁKI, K. PRZĘDNE zool. <u pająków: brodawkowate narządy na końcu odwłoka produkujące nić pajęczą (in. brodawki przędne)>: Na końcu odwłoka pająki mająbrodawki, tzw. kądziołki przędne, na których otwierająsię przewody licznych gruczołów, wydzielających lepkąsubstancję, szybko krzepnącą w zetknięciu z powietrzem. WĄSIK Zwierz. 284. • Przez liczne kanaliki sześciu kądziołków umieszczonych na końcu odwłoka zwierzęcia [pająka krzyżaka] wypływa ciągliwa substancja krzepnąca w zetknięciu z powietrzem. KOSS. Opow 151.

KĄKOL
1a. bot. KĄKOL POLNY <Agrostemma githago, zadomowiony u nas gatunek rośliny z rodziny
goździkowatych Caryophyllaceae (in. kąkol; daw./lud. czarnucha, czarnucha żytna, firletka,
firletka kąkol, firletka kąkol zwyczajny, głowat, goździk zbożowy, kakól swojskij,
kankol, kąkol pospolity, k. zbożowy, kąkola, kąkolnica, kąkolnica czarnucha żytna,
kąkolnica kąkol, k. polna, k. pospolita, k. zbożowa, kokol swojski, konkolnica, konkól,
kwiat Jowisza, mietlnica, róża zbożowa, różyczka, vrony groch): Jest jednym z najbardziej
znanych w Polsce, przynajmniej z nazwy, gatunków chwastów. Dawniej na wsi masowe pojawy
kąkolu miały duże znaczenie ekonomiczne. Był obecny w wielu tradycyjnych obrzędach. m.in.
był wskaźnikiem fenologicznym, sygnalizującym zbliżanie się żniw; „gdy zakwitną kąkole idą
żniwa przez pole”. ANIOŁ-SZCZĘŚ. Archeofity 39.
1b. bot. daw. <nazwa innych roślin>:
Δ KĄKOL, K. TRWAŁY p. życica (trwała).
Δ KĄKOL ROCZNY p. życica (roczna).

KĄKOLA gw. lub. p. kąkol (polny): „Stoi topola, pod nią kąkola.” KARŁ. SGP II, 330.

KĄKOLNICA p. życica (wielokwiatowa).

KĄKOLNICA, K. CZARNUCHA ŻYTNIA, K. KĄKOL, K. POLNA, K. POSPOLITA, K. ZBOŻOWA daw. p. kąkol (polny).

KĄKOLNICA MYSZA p. jęczmień (płonny).

KĄPAĆ SIĘ
1a. <o ptakach: pluskać się w wodzie>
1b. łow. <o ptakach: trzepotać się w piasku, pyle; in. nurzać się>: Kąpać się – mówi się o
kuropatwach i innych ptakach, gdy te w piasku dołki sobie grzebią i w nich siedzą. KOZŁ. Term
37.
2. łow. <o łosiach, jeleniach i dzikach: tarzać się w błocie; in. nurzać się; p. też pławić się>
3. łow. <o żubrach: tarzać się w piasku>

KĄPIDŁO łow. p. kąpielisko w zn. 2: Dokoła pełno jelenich śladów. Czuć swąd zwierza w powietrzu. Mijamy glinianki, doły z wodą stojącą, służącą za „kąpidła” i „tłokowiska” – wyrudziałe stratowane miejsca jelenich zalotów. EJS. Przyg. 165.

KĄPIEL
1a. <miejsce kąpania się lub kąpanie się ptaków w wodzie>
1b. <miejsce kąpania się lub kąpanie się ptaków w pyle; p. też paprać się, paprzysko>: Co zaś
do tak zwanych „kąpieli”[cietrzewich], to są to półkoliste jamki o średnicy 15-20 cm, które
cietrzewie grzebią, kąpiąc się, na podobieństwo kur, o południu w piasku na pobliskim
wzgórku, pokrytym jałowcem, lub w innym odpowiednim miejscu i wygrzewając się tam na
słońcu. Na dnie takiej jamki można nieraz znaleźć kilka piórek. KORS. Rok 46.
2. łow. KĄPIEL (BŁOTNA) <miejsce kąpania się lub kąpanie się łosi, jeleni, dzików w błocie; p.
też babrzysko, brochowisko, kąpidło, kąpielisko, tarzawisko>: Wynalazła [locha] miejsce
o grząskimn, ciepłym, nie zamarzającym błocie i tarzając się w nim – pomimo chłodnej
temperatury nocy – zażyła ulubionej przez dziki kąpieli. KARP. Szlakiem 206.
3. łow. p. kuprysko.
4. KĄPIEL SŁONECZNA <wygrzewanie się zwierząt na słońcu>: W lecie lubi się wygrzewać
[borsuk] na słońcu. Kładzie się wtedy na grzbiecie, wystawiając na działanie promieni brzuch i
łapy. Na te „kąpiele słoneczne” wybiera przezornie takie miejsca, że jest niemożliwością
dostanie się do niego bez wywołania hałasu. SUMIN. Borsuk 65.

KĄPIELISKO
1. <miejsce kąpania się ptaków w wodzie lub pyle; p. też kąpiel, paprzysko>: Jaśniała polanka
na łagodnym zboczu pagórka(…) z szarego tła gleby sypał się niby z pękniętego wora szklisty
siwawożółty piach, podobny do drobnego żwiru. Było to ulubione kąpielisko puszczańskich
kuraków: cietrzewi i głuszców. KARP. Bałabuszka 278.
2. łow. <miejsce kąpania się łosi, jeleni, dzików w błocie; p. też babrzysko, brochowisko,
kąpidło, kąpiel, tarzawisko>

KĄSINA, K. BEZŁODYGOWA, K. POSPOLITA lud. p. dziewięćsił (bezłodygowy): Dziewięćsił, który gdzieniegdzie na niżu nazywają kasiną, jest rośliną przyziemną, bezłodygową. RADW. Świat 31.

KĄSINEK p. dziewięćsił (bezłodygowy).

KĄT LIŚCIA bot. <górny kąt pomiędzy nasadąliścia a łodygą (in. pachwina liścia)>

KĄTNIK ­zool. <nazwa pająków z rodziny lejkowcowatych Agelenidae (daw. kącień, płachtarz, przędnik, przędzik)>:
Δ KĄTNIK DOMOWY Tegenaria domestica (in. k. d. mniejszy; daw. pajęczyna, płachtarz
ruderak),
Δ KĄTNIK LEŚNY Tegenaria silvestris,
Δ KĄTNIK POLNY Malthonica campestris,
Δ KĄTNIK RDZAWY Malthonica ferruginea,
Δ KĄTNIK ŚCIENNY Tegenaria parietina,
Δ KĄTNIK WIEJSKI Tegenaria agrestis,
Δ KĄTNIK WIĘKSZY Tegenaria atrica (in. k. d. większy).

KCIEĆ daw.(stpl.) <kwitnąć>

KELT ichtiol. <osłabiony łosoś lub troć spływające z rzeki do morza po odbyciu tarła>

KENOFIT bot. zwykle w lm kenofity<rośliny obcego pochodzenia, nienależące do rodzimej flory, które zadomowiły się w ostatnich czasach, po ok. 1500 r., np. aster nowoamgielski, chrzan pospolity, niecierpek himalajski>

KERBEL, K. WŁOSKI p. trybula (ogrodowa).

KERZENKA p. grzybienie (białe).

KĘDZIERZAWA p. bieluń (dziędzierzawa).

KĘDZIERZAWICA p. dziewanna (drobnokwiatowa).

KĘDZIERZAWICA p. dziewanna (wielkokwiatowa).

KĘDZIERZAWICA p. ślaz (dziki).