„Słownik polskiego języka przyrodniczego” jest autorskim projektem Grzegorza Bobrowicza. Prace nad słownikiem zostały zapoczątkowane w roku 1990, a od roku 2010 prowadzone są intensywnie. Słownik jest zbiorem wyrazów opisujących dziką przyrodę Polski; głównie w skali makroskopowej (pominięto skalę mikro, budowę wewnętrzną organizmów, procesy fizjologiczne). Obejmuje on nazwy używane obecnie i dawniej, w tym gwarowe i ludowe. Słownik adresowany jest do wszystkich którym bliska jest dzika przyroda Polski. Więcej
Zakres tematyczny Słownika:
Obecnie w Słowniku znalazły się między innymi w dużej części kompletne nazwy gatunków takich grup systematycznych, jak: grzyby, porosty, paprotniki, rośliny nasienne; chrząszcze (część), motyle (część), prostoskrzydłe, ważki, mięczaki, minogi, ryby, ptaki. W przygotowaniu mszaki; pajęczaki, owady (pozostałe grupy), wije, skorupiaki, płazy, gady, ssaki.
Prezentowana część Słownika liczy około 15 tysięcy haseł. Docelowo szacuję, że objętość Słownika sięgnie około 50 tysięcy haseł. Na razie pozostawiam otwartą kwestię cytatów do poszczególnych haseł. Do niektórych haseł je zamieszczam; zwłaszcza cytaty nawiązujące do pochodzenia nazwy. Wykaz źródeł
Zapraszam wszystkich miłośników polskiego języka przyrodniczego do dzielenia się swoimi uwagami na temat Słownika lub poszczególnych jego haseł. Mniej
WIELOSPOREK ŻÓŁTY p. cytrynik (żółty).
WIELOZARODNICZKA mikol. <nazwa grzybów z rodziny wielozarodniczkowatych Sistotremataceae >:
Δ WIELOZARODNICZKA CZTEROZARODNIKOWA Sistotrema sernanderi,
Δ WIELOZARODNICZKA GRUZEŁKOWATA S. brinkmannii,
Δ WIELOZARODNICZKA KAPELUSZOWA S. confluens,
Δ WIELOZARODNICZKA KORONOWA S. coroniferum,
Δ WIELOZARODNICZKA KREMOWOŻÓŁTA S. alboluteum,
Δ WIELOZARODNICZKA MCHOWA S. muscicola,
Δ WIELOZARODNICZKA OŚMIOZARODNIKOWA S. octosporum,
Δ WIELOZARODNICZKA WYDŁUŻONOZARODNIKOWA S. oblongisporum.
WIELOZARODNIKOWIEC mikol. <nazwa grzybów z rodziny wielozarodniczkowatych Sistotremataceae >:
Δ WIELOZARODNIKOWIEC BIAŁOKREMOWY Sistotremastrum niveocremeum,
Δ WIELOZARODNIKOWIEC SZWEDZKI S. suecicum.
WIEŃCZYCZNE ZIELE gw. podh. p. stulicha (psia).
WIEŃCZYK daw. p. zawijak (żółtawy).
WIEPRZKI gw. śląsk. p. porzeczka (agrest).
WIEPRZNIK gw. august. p. pokrzywa (zwyczajna).
WIEPRZOWINA p. malina (właściwa).
WIEPRZUCHY gw. lubel. p. porzeczka (czarna).
WIEPRZYNIEC bot. <nazwa roślin>:
Δ WIEPRZYNIEC lud. p. wszewłoga (górska).
Δ WIEPRZYNIEC p. gorysz (błotny).
Δ WIEPRZYNIEC GAŁĘZISTY p. prosienicznik (szorstki).
WIERAS p. wrzos zwyczajny.
WIERBA gw. podh. p. wierzba.
WIERBA p. wierzba (iwa).
WIERBA p. wierzba (krucha).
WIERBINA gw. podh. p. wierzba.
WIERBINA p. wierzba (iwa).
WIEROS lud. knysz. p. wrzos zwyczajny. <ros.>
WIERUSZKA p. twardzioszek (przydrożny).
WIERUSZKA CIEMNA, W. SINAWA, W. ZATOKOWA p. dzwonkówka (trująca).
WIERUSZKA DROBNIUTKA p. dzwonkówka (drobniutka).
WIERUSZKA DWUBARWNA p. dzwonkówka (dwubarwna).
WIERUSZKA GRUBOBLASZKOWA p. dzwonkówka (gruboblaszkowa).
WIERUSZKA GWIAŹDZISTOZARODNIKOWA p. dzwonkówka (gwiaździstozarodnikowa).
WIERUSZKA JEDWABISTA p. dzwonkówka (jedwabista).
WIERUSZKA KOSMATA p. dzwonkówka (kosmata).
WIERUSZKA KOSMKOWATA p. dzwonkówka (kosmkowata).
WIERUSZKA KRUCHA p. dzwonkówka (kosmatotrzonowa).
WIERUSZKA NIEBIESKOTRZONOWA p. dzwonkówka (niebieskotrzonowa).
WIERUSZKA POGIĘTA p. dzwonkówka (szara).
WIERUSZKA SZAROBRĄZOWA p. dzwonkówka (szarobrązowa).
WIERUSZKA TARCZOWATA p. dzwonkówka (tarczowata).
WIERUSZKA WIOSENNA p. dzwonkówka (wiosenna).
WIERUSZKA ŻEBROWATA p. dzwonkówka (żeberkowanoblaszkowa).
WIERZBA
1a. bot. <nazwa rodzimych gatunków drzew z rodziny wierzbowatych Salicaceae (daw./lud.
babica, hierba, hierbowe drzewo, iwa, iwina, jerzba, mierzba, rokita, werba, wierba,
wierbina, wierzbiak, wierzbina, wirba, wirzba, wirzbina, wiyrba, wiyrbka, wiyrzba,
wizba, wróżba, zierzba)>:
Δ WIERZBA ALPEJSKA Salix alpina (in. w. Jacquina),
Δ WIERZBA BIAŁA S. alba (in. wierzba, w. giętka, w. głowiasta, w. polna, w. polska, w.
pospolita, w. przydrożna, w. srebrna, wierzba złota; daw./lud. biała wierzba, białe witki,
białowierzb, blińdzia, prosta wierzba, wierzbiak, wierzbina, wirba, wiyrba, wotocha,
wotowierzba, złota wierzba, złotocha, złotowierzb, złotowierzba, żółtowierzb),
Δ WIERZBA BORÓWKOLISTNA S. myrtilloides (in. w. bagienna, w. karłowata),
Δ WIERZBA CZARNIAWA S. myrsinifolia (in. w. czarna, w. czerniejąca),
Δ WIERZBA DŁUGOKOŃCZYSTA S. x dasyclados (in. w. długolistna),
Δ WIERZBA DWUBARWNA S. bicolor,
Δ WIERZBA IWA S. caprea (in. w. kozia, w. palmowa; daw./lud. bagniąć, bagniątko,
blindzia, drzewo palmowe, iła, iwa, iwina, iwka, iwowa palma, iwowe drzewo, jewina,
jewnik, jiwa, jiwowe drzewo, karklina, korklina, krzewina, lewina, liw, liwa, liwina, lwa,
łozina, rokicina, rokita, wiejałk, wiejałek, wierba, wierbina, wierzbołoza, wijąg, wijełk,
wiklina, wjiła, wjiwa, wiwa),
Δ WIERZBA KRUCHA S. fragilis (in. w. polna, w. przydrożna, w. zaroślowa; daw./lud.
jerzbina, kruchodrzew, kruchowierzb, kruszyna, rokita, tresklina, trzesklina, wierba,
wiewa, wiyrba),
Δ WIERZBA LAPOŃSKA S. lapponum: Wysoko w Karkonoszach, w wilgotnych miejscach
wśród kosodrzewiny, zwracają uwagę kępy niskiego krzewu, odcinające się od innych roślin
wyraźnie szarą barwą. Tym krzewem, zaledwie do 2 m wysokim jest wierzba lapońska.
FABISZ. Sudety 58.
Δ WIERZBA OSZCZEPOWATA S. hastata,
Δ WIERZBA PIĘCIOPRĘCIKOWA S. pentandra (in. w. czeremchowa, w. laurolistna, w.
laurowa, w. łozdna, w. łozina, w. łozna, w. wawrzynowa; daw./lud. łozina, łożyna,
złotocha, złotucha),
Δ WIERZBA PŁOŻĄCA S. repens,
Δ WIERZBA PŁOŻĄCA PIASKOWA S. repens subsp. arenaria,
Δ WIERZBA PURPUROWA S. purpurea (in. w. koszykarska, w. wikle, w. wiklina, w.
wodna, wiklina; daw./lud. buszderewa, pręciny, wierzbina, wierzbołóz, wikla, wikle,
wiszyna, witwa, witwina, wypletka),
Δ WIERZBA ROKITA S. repens subsp. rosmarinifolia (in. rokita, wierzba rozmarynowa;
daw./lud. blekit, blekita, kałużnica, rekiecina, rokicina),
Δ WIERZBA SIWA S. eleagnos (in. w. brzegowa),
Δ WIERZBA SZARA S. cinerea (in. łoza, wierzba łoza, w. popielata, w. siwa),
Δ WIERZBA SZWAJCARSKA S. helvetica,
Δ WIERZBA ŚLĄSKA S. silesiaca (lud. samowzion),
Δ WIERZBA SNIADA S. starkeana,
Δ WIERZBA TRÓJPRĘCIKOWA S. triandra (in. w. łoza, w. migdałowa; daw./lud. łoza,
łozina),
Δ WIERZBA USZATA S. aurita (in. w. szerokolistna, w. uszkowata; daw./lud. łoza, łozina,
rokicina),
Δ WIERZBA WAWRZYNKOWA S. daphnoides,
Δ WIERZBA WICIOWA S. viminalis (in. w. długolistna, w. koszykarska, w. koszykowa,
w. witwa, witwa; daw./lud. konopianka, kozlena, kozlina, koźlina, łoza, łozina,
mlekicina, mlekić, mlekita, młokicina, młokocina, mołokita, rokicina, wiklina,
witlina, witwina, włókicina, wyturnica),
Δ WIERZBA WYKROJONA S. retusa (in. w. Kitajbela),
Δ WIERZBA WYNIOSŁA S. x rubens,
Δ WIERZBA ZIELNA S. herbacea (in. w. nibyzielna),
Δ WIERZBA ŻYŁKOWANA S. reticulata.
1b. bot. <nazwa zadomowionych u nas gatunków drzew z rodziny wierzbowatych >:
Δ WIERZBA AMERYKANKA S. eriocephala,
Δ WIERZBA GĘSTOLISTNA S. cordata,
Δ WIERZBA OSTROLISTNA S. acutifolia.
WIERZBA PODWIŚLAŃSKA lud. sand. p. topola (czarna).
WIERZBIAK lud. p. wierzba w zn. 1a.
WIERZBIENICA lud. p. krwawnica (pospolita).
WIERZBIENNICA p. tojeść (pospolita).
WIERZBIK daw. p. podryg.
WIERZBINA lud. p. wierzba (biała).
WIERZBINA p. wierzba (purpurowa).
WIERZBINA gw. ostródz.-warm.-mazur. p. wierzba.
WIERZBOŁOZA p. wierzba (iwa).
WIERZBOŁÓZ p. wierzba (purpurowa).
WIERZBOWNICA
1a. bot. <nazwa rodzimych gatunków roślin z rodziny wiesiołkowatych Onagraceae>:
Δ WIERZBOWNICA BLADORÓŻOWA Epilobium roseum (in. w. różowa),
Δ WIERZBOWNICA BŁOTNA E. palustre (daw./lud. wierzbówka błotna),
Δ WIERZBOWNICA CZWOROBOCZNA E. adnatum (in. w. czterokanciasta),
Δ WIERZBOWNICA DROBNOKWIATOWA E. parviflorum (daw./lud. w.nadwodna,
wierzbówka drobnokwiatowa),
Δ WIERZBOWNICA DROBNOLISTNA E. anagallidifolium (in. w. alpejska),
Δ WIERZBOWNICA GÓRSKA E. montanum (daw./lud. maciczne ziele, nadosznyk polowy,
wierzbówka górna, w. górska),
Δ WIERZBOWNICA KOSMATA E. hirsutum (daw./lud. błagacz, wierzbówka kosmata,
wiesiołek),
Δ WIERZBOWNICA LAMY’EGO E. lamyi,
Δ WIERZBOWNICA MOKRZYCOWA E. alsinifolium (in. w. mokrzycolistna),
Δ WIERZBOWNICA OKÓŁKOWA E. alpestre,
Δ WIERZBOWNICA RÓZGOWATA E. obscurum,
Δ WIERZBOWNICA WZGÓRZOWA E. collinum (in. w. gorzka, w. pagórkowa),
Δ WIERZBOWNICA ZWIESZONA E. nutans,
1b. bot. <nazwa zadomowionych u nas gatunków roślin z rodziny wiesiołkowatych >:
Δ WIERZBOWNICA GRUCZOŁOWATA E. ciliatum (in. w. amerykańska).
1c. bot. <nazwa innych roślin>:
Δ WIERZBOWNICA KIPKRZYCA, W. WĄSKOLISTNA p. wierzbówka (kiprzyca).
Δ WIERZBOWNICA ROZMARYNOWA p. wierzbówka (nadrzeczna).
WIERZBOWNICZKA daw. p. wodniczka.
WIERZBOWY p. koźlarz (babka).
WIERZBÓWKA
1a. bot. <nazwa rodzimych gatunków roślin z rodziny wiesiołkowatych Onagraceae (daw./lud.
babie lato)>:
Δ WIERZBÓWKA KIPRZYCA Chamaenerion angustifolium (in. wierzbownica kiprzyca, w.
wąskolistna, wierzbówka kłosowa, w. leśna, w. wąskolistna, w. wielkokwiatowa;
daw./lud. babie lieto, błagacz, kiprzica, kiprzyca, kiprzyna, kipszyca, kipszyna,
pipczyna, piprzyca, piprzyna, piprzyniec, pipsyna, poprzyca, siekierki, wesołek,
wiesiołek, winoziele, wiyrzbica, ziele Antoniny, z. Matki Boskiej),
Δ WIERZBÓWKA NADRZECZNA Ch. palustre (in. wierzbownica rozmarynowa).
1b. bot. <nazwa innych roślin>:
Δ WIERZBÓWKA p. krwawnica (pospolita).
Δ WIERZBÓWKA p. wiesiołek (dwuletni).
Δ WIERZBÓWKA DROBNOKWIATOWA p. wierzbownica (drobnokwiatowa).
Δ WIERZBÓWKA GÓRNA p. wierzbownica (górska).
Δ WIERZBÓWKA GÓRSKA p. wierzbownica (górska).
Δ WIERZBÓWKA KOSMATA p. wierzbownica (kosmata).
2. mikol. <nazwa grzybów>:
Δ WIERZBÓWKA p. łysiczka (trująca).
Δ WIERZBÓWKA p. opieńka (miodowa).
Δ WIERZBÓWKA p. płomiennica (zimowa).
Δ WIERZBÓWKA p. twardzioszek (przydrożny).
3a. entom. WIERZBÓWKA MAŁA <Gracilia minuta, chrząszcz z rodziny kózkowatych
Cermabycidae>
3b. entom. p. białka (wierzbówka).
WIERZBÓWKI p. nawłoć (późna).
WIERZCHOŁEK
1. ………………
2. bot. zwykle w lm WIERZCHOŁEK WZROSTU <szczytowe partie pędu lub korzenia, mające
zwykle stożkowaty lub kopulasty kształt, zawierające merystemy (tkanki twórcze) powodujące
wzrost korzenia i łodygi na długość oraz wytwarzanie na pędzie zawiązków liści (in. stożek
wzrostu)>
WIERZCHOTKA bot. <rodzaj kwiatostanów, w których kwiaty wyrastają na wierzchołkach rozgałęziających się osi; gdy oś główna kończy się kwiatem, poniżej, w kącie listków wyrasta po jednej gałązce bocznej (drugiego rzędu), także zakończonej kwiatem, itd.; por. dwurzędka, sierpik, skrętek, wachlarzyk>:
Δ WIERZCHOTKA DWURAMIENNA <poniżej każdego z kwiatów wyrastają dwie gałązki następnego rzędu>
Δ WIERZCHOTKA JEDNORAMIENNA <pod kwiatem wyrasta jedna gałązka kolejnego rzędu>
Δ WIERZCHOTKA WIELORAMIENNA <pod kwiatem wyrasta kilka gałązek kolejnego rzędu>
WIERZCHOWISKO
1. daw.(stpl.) <wierzchołek drzewa; też wierzchowie>
2. daw.(stpl.) <wierzchowisko rzeki = początek rzeki>
WIERZCHOWKA p. krwawnica (pospolita).
WIERZCHÓWKA
1. ichtiol. p. słonecznica (pospolita): Oto środkiem strugi pod prąd wałęsała się w poszukiwaniu
żeru niewielka wierzchówka. Rybiątko całe zresztą jak zapałka, chuderlawe i delikatne, w
wodzie zdaje się być przezroczyste niby zbudowane z galarety. GOŹ. Opowieści 212.
2. bot. p. tojeść (pospolita).
WIERZGULICA lud. kaszub. p. jaskółka w zn. 1a.
WIERZKOWISKO p. arnika górska.
WIESIAŁUCHA gw. grodz. p. bieluń (dziędzierzawa).
Najnowsze komentarze