Grzegorz Bobrowicz

OSTROPIEPRZ p. bieluń (dziędzierzawa).

OSTROPŁETWIEC ichtiol. <Pholis gunnellus, rodzimy gatunek ryby morskiej z rodziny ostrobopłetwcowatych Pholidae>

OSTROSTRĘCZYNA daw. p. robinia akacjowa.

OSTROSZ bot. <nazwa mchów z rodziny krótkoszowatych Brachytheciaceae>:
Δ OSTROSZ GĘSTOLISTNY Rhynchostegium confertum,
Δ OSTROSZ MEKLEMBURSKI Rh. megapolitanum,
Δ OSTROSZ MUROWY Rh. murale.

OSTROWEK p. ostrówek w zn 1: Przy rzeczułce i przy stawie, wkoło wodą otoczony, żółtym piaskiem wysypany, dla mnie miły, tobie znany – jest ostrowek. PŁUG Zagon. cyt. SD

OSTROWIEK bot. OSTROWIEK SZORSTKI <Eurhynchiastrum pulchellum, mech z rodziny krótkoszowatych Brachytheciaceae >

OSTROŻEŃ
1a. bot. <nazwa rodzimych gatunków roślin z rodziny złożonych Asteraceae (daw./lud. oset)>:
Δ OSTROŻEŃ BŁOTNY Cirsium palustre (daw./lud. asot czartopałoch, czartapałoch,
czartopałóch),
Δ OSTROŻEŃ DWUBARWNY C. helenioides (in. o. różnolistny, o. zmiennolistny),
Δ OSTROŻEŃ GŁOWACZ C. eriophorum (in. głowacz),
Δ OSTROŻEŃ KRÓTKOŁODYGOWY C. acaule (in. o. bezłodygowy),
Δ OSTROŻEŃ LEPKI C. erisithales,
Δ OSTROŻEŃ ŁĄKOWY C. rivulare (in. o. nadbrzeżny, o. trójkoszyczkowy, o.
trzygłówkowy; daw./lud. ostrzeń trzygłówkowy, strachopoloch, szczerbacz, szczerban),
Δ OSTROŻEŃ PANNOŃSKI C. pannonicum (in. o. węgierski),
Δ OSTROŻEŃ POLNY C. arvense (daw./lud. bodjak, oset, oset babski, o. koński, o.
pajęczy, o. polny, o. przydrożny, ostrzeń polny, psi łoset),
Δ OSTROŻEŃ SIEDMIOGRODZKI C. decussatum,
Δ OSTROŻEŃ SIWY C. canum,
Δ OSTROŻEŃ WARZYWNY C. oleraceum (in. o. żółtawy; daw./lud. baśnica, chrabust,
chrabust czarownik, chrabuzd, chrobust, czarcie żebro, drapacz, d. lekarski, d. łąkowy,
muchołówka, oset warzywny, ostrożeń, ostrożeń chrobust, ostrzeń warzywny, o.
żółtawy, reuć, scyrbok, szczerbak, świjski zieli),
Δ OSTROŻEŃ WSCHODNIOKARPACKI C. waldsteinii (in. o. Waldsteina).
1b. bot. <nazwa prawdopodobnie zadomowionego u nas gatunku rośliny z rodziny złożonych>:
Δ OSTROŻEŃ LANCETOWATY C. vulgare (daw./lud. czartapołoch, drapcz polny,
jachłopok, kôjski łoset, kôński oset, oset pospolity, o. dziki, ostrożeń lancetowato-
listny, ostrzeń lancetowaty, pierepołoch).

OSTRÓSZEK bot. <nazwa mchów z rodziny krótkoszowatych Brachytheciaceae>:
Δ OSTRÓSZEK DELIKATNY Rhynchostegiella tenella,
Δ OSTRÓSZEK KANARYJSKI Rh. teneriffae.

OSTRÓW
1a. geogr. <wyspa na rzece (lub jeziorze), stosunkowo wysoko wyniesiona ponad poziom rzeki,
najczęściej pokryta lasem; por. kępa, osuch>
1b. daw. dziś książk. i gw. <wyspa>:
2a. daw. dziś gw. <wyniosłość w terenie, zwłaszcza na podmokłej łące lub bagnie; kępa, osuch>:
Każda łąka ma swe „ostrowy”, są to wyższe miejsca na mokrych łąkach, gdzie woda nie
dochodzi. WYSŁ. Ścieżki 14. • Zatoczywszy szerokie półkole w poprzek płytkich bagnisk, Siwa
[locha] wywiodła wreszcie stadko na wyniesioną ponad wody wysepkę. Ostrów był okryty
nieprzebitym gąszczem łoziny i grupą kilkunastu rachitycznych świerczków. KARP. Szlakiem
81.
2b. daw. <skuspisko jednej roślinności pośród innej; por. kępa, wyspa>: Śród fali łąk
szumiących, śród kwiatów powodzi, omijam kolorowe ostrowy burzanu. MICK. Son. cyt. SD •
Miejscami napotyka się na rojsty. Są to duże, dzikie, dymiące się błota, ostrowami mchu rudego
i kępami skrzypiu [skrzypu] porosłe. POL Obrazy I, 103. cyt. SD
2c. gw. kujaw. <kawałek pola położony pomiędzy łąkami i rowami>

OSTRÓWEK
1. gw. podl. <gaj, zarośla nad brzegiem rzeki>
2. daw. dziś gw. <mały ostrów, wysepka; kępa (daw. ostrowek)>: Ostrówek, porośnięty sośniną,
wznosił się śród mszarnych przestrzeni suchą połacią wrzosowisk. EJS. Przyg. 69.

OSTRÓŻECZKA
1a. bot. OSTRÓŻECZKA POLNA <Consolida regalis, zadomowiony u nas gatunek rośliny z
rodziny jaskrowatych Rannunculaceae (in. ostróżeczka, ostróżka polna, o. zbożowa; daw./lud.
bronatek, modrzeniec, ostróżka, ostróżka zbożowa, ostróżki, ostróżki polne, rachulki,
ragólka, rahulka, rogólka, rogulka, rogulki, rohula, sikorka, srocze łapki, sroczka,
syroczka, ziele świętej Katarzyny)>
1b. bot. OSTRÓŻECZKA WYNIOSŁA p. ostróżka (wyniosła).

OSTRÓŻKA
1a. bot. <nazwa rodzimych gatunków roślin z rodziny jaskrowatych Rannunculaceae>: Na
gliniastych, piaszczystych, strugami wody powyżłabianych ścianach parowu rosły smukłe
dziewanny, maki purpurowe, fioletowe ostróżki. GOMUL. cyt. SD
Δ OSTRÓZKA KOTULI Delphinium x kotulae,
Δ OSTRÓZKA TATRZAŃSKA D. oxysepalum,
Δ OSTRÓZKA WYNIOSŁA D. elatum (in. o. górska, o. wysoka, ostróżeczka wyniosła).
1b. bot. <nazwa innej rośliny>:
Δ OSTRÓŻKA lud. p. ostróżeczka (polna).
Δ OSTRÓŻKA POLNA p. ostróżeczka (polna).
Δ OSTRÓŻKA ZBOŻOWA p. ostróżeczka (polna).

OSTRÓŻKI, O. POLNE p. ostróżeczka (polna).

OSTRY PODRYDZYK p. mleczaj (rudy).

OSTRY RYDZ p. mleczaj (rudy).

OSTRYGOJAD ornit. <Haematopus ostralegus, ptak z rodziny ostrygojadów Haematopodidae, w Polsce lęgowy, przelotny i rzadko zimujący (in. o. czewrwononogi, o. srokaty; daw./lud. ostrzygojad)>: Ostrygojad to ptak bardzo żywy, ruchliwy, akcentujący swoją obecność z daleka widocznym, srokatym upierzeniem i donośnym głosem. SOKOŁ. Ptaki II, 279.

OSTRZEŃ
1a. bot. OSTRZEŃ POSPOLITY <Cynoglossum officinale, rodzimy gatunek rośliny z rodziny
szorstkolistnych Boraginaceae (in. ostrzeń, o. lekarski, o. purpurowy; daw./lud. głowienka
czerwona, jelenie języki, języczki psie, język, kobyli szczaw, miedannik, ostrzeń psi
język, psi jazyk, p. język, psie języczki, p. języki, skołoźrząc)>
1b. bot. <nazwa innych roślin>:
Δ OSTRZEŃ LANCETOWATY p. ostrożeń (lancetowaty).
Δ OSTRZEŃ POLNY p. ostrożeń (polny).
Δ OSTRZEŃ TRZYGŁÓWKOWY p. ostrożeń (łąkowy).
Δ OSTRZEŃ WARZYWNY, O. ŻÓŁTAWY p. ostrożeń (warzywny).

OSTRZEW
1a. bot. <nazwa rodzimych gatunków roślin z rodziny turzycowatych Cyperaceae>:
Δ OSTRZEW RUDY Blysmus rufus,
Δ OSTRZEW SPŁASZCZONY B. compressus (in. o. turzycowaty),
1b. bot. <nazwa innej rośliny>:
Δ OSTRZEW ……………….

OSTRZEWKA p. cykoria (podróżnik).

OSTRZĘPKA CEGLASTAWA p. łysiczka (ceglasta).

OSTRZĘPKA CUCHNĄCA p. łysiczka (korzeniasta).

OSTRZĘPKA PŁONNIKOWA p. łysiczka (płonnikowa).

OSTRZĘPKA PODDYMIONA p. łysiczka (łagodna).

OSTRZĘPKA WIĄZKOWA p. łysiczka (trująca).

OSTRZĘŹNICA p. jeżyna (fałdowana).

OSTRZĘŻE p. śliwa (tarnina).

OSTRZĘŻNICE gw. małopol., śląsk. p. jeżyna.

OSTRZIŻONKI gw. ciesz. <jeżyny>

OSTRZYCA p. mietlica (olbrzymia).

OSTRZYCA p. mozga trzcinowata.

OSTRZYCA p. przytulia (bagienna).

OSTRZYCA gw. podh. p. przytulia (czepna).

OSTRZYCA, O. LANCETOWATA p. trzcinnik (lancetowaty).

OSTRZYCA, O. LEŚNA p. trzcinnik (leśny).

OSTRZYCA, O. GÓRNA, O. PIASKOWA p. trzcinnik (piaskowy).

OSTRZYGOJAD daw. p. ostrygojad.

OSTRZYJŹLICE, OSTRZYJŻNICE, OSTRZYŹLICE gw. ciesz. <jeżyny, ostrężyny>

OSTRZYŻ, O. ŁOMIGNAT daw. p. bielik (zwyczajny).

OSTRZYŻ ŁOMIGNAT daw. p. bielik (wschodni)

OSTUDNIK p. kokoryczka (wielokwiatowa).

OSTUDNYK p. wilżyna (bezbronna).

OSUCH
1a. geogr. <przybrzeżny pas akwenu, najczęściej piaszczysty lub mulisty, odsłaniany podczas
niskiego stanu wody, a zalewany przy wysokim (in. osucha)>
1b. lud. <miejsce suche, piaszczyste na bagnie (in. osech); por. ostrów>: Między ostrowem a
osuchem ta zdaje się zachodzić różnica, że osuch powstał skutkiem opadnięcia wód i
obeschnięcia miejsc bagnistych, a bywa częstokroć jeszcze grząski, ostrów zaś bywa zupełnie
suchy i wynioślejszy. KARŁ. SGP III, 474.
1c. daw. lud. <wysepka na jeziorze lub rzece; por. kępa, ostrów>
2. daw.(stpl.) <drzewo uschłe>

OSUCHA p. osuch w zn. 1a.

OSUTKA mikol. <nazwa grzybów workowych z rodziny Rhytismataceae >:
Δ OSUTKA BAGNOWA Lophodermium sphaerioides,
Δ OSUTKA BRUSZNICOWA L. melaleucum,
Δ OSUTKA DĘBOWA L. petiolicolum,
Δ OSUTKA JAŁOWCOWA L. juniperinum,
Δ OSUTKA JARZĘBINOWA L. aucupariae,
Δ OSUTKA KONWALIOWA L. herbarum,
Δ OSUTKA LIŚCIOWA L. foliicola,
Δ OSUTKA ŁOCHINIOWA L. maculare,
Δ OSUTKA PIWONIOWA L. paeoniae,
Δ OSUTKA SOSNOWA L. pinastri,
Δ OSUTKA ŚWIERKOWA L. piceae,
Δ OSUTKA TRZCINNIKOWA L. culmigenum,
Δ OSUTKA TURZYCOWA L. caricinum,
Δ OSUTKA ŻURAWINOWA L. oxycocci.

OSYPISKO daw.(stpl.) <syoki gór osypujące się>

OSZADZIEC daw.(stpl.) <oszronieć>

OSZECIANY gw. ciesz. <siwy od mrozu>: Mróz się pokazuje, drzewa sóm już oszeciane. K.-T.-P.-W. Cieszyn 208.

OSZECIĆ gw. ciesz. <szron zmarznięty>: Tej nocy siadła oszeć na polach. K.-T.-P.-W. Cieszyn 208.

OSZEĆ gw. ciesz. <oszronić>: Oszeciło już pola, za nidłógo będzie śniyg. K.-T.-P.-W. Cieszyn 208.

OSZEDZIAŁY daw.(stpl.) <oszroniały>

OSZKA daw. p. ciosa.

OSZLADZECZ p. paprotka (zwyczajna).

OSZLOCH, O. DWULISTNY p. cebulica (dwulistna).

OSZUST p. mleczaj (wełnianka).

OSZYJEK daw.(stpl.) <brzeg lasu porosły krzewami>

OSZYNA p. olsza (czarna).

OSZYNDA entom. OSZYNDA LESZCZYNOWIEC<Apoderus coryli, chrząszcz z rodziny tutkarzowatych Attelabidae (in.o. leszczyniec; daw. długoszyj, leszczowiec, leszczynowiec, orzechowiec)>

OŚCINIEC daw. p. krąp.

OŚCIUGA daw.(stpl.) <ostra plewa ze zboża>

OŚLA STOPA p. podbiał (pospolity).