„Słownik polskiego języka przyrodniczego” jest autorskim projektem Grzegorza Bobrowicza. Prace nad słownikiem zostały zapoczątkowane w roku 1990, a od roku 2010 prowadzone są intensywnie. Słownik jest zbiorem wyrazów opisujących dziką przyrodę Polski; głównie w skali makroskopowej (pominięto skalę mikro, budowę wewnętrzną organizmów, procesy fizjologiczne). Obejmuje on nazwy używane obecnie i dawniej, w tym gwarowe i ludowe. Słownik adresowany jest do wszystkich którym bliska jest dzika przyroda Polski. Więcej
Zakres tematyczny Słownika:
Obecnie w Słowniku znalazły się między innymi w dużej części kompletne nazwy gatunków takich grup systematycznych, jak: grzyby, porosty, paprotniki, rośliny nasienne; chrząszcze (część), motyle (część), prostoskrzydłe, ważki, mięczaki, minogi, ryby, ptaki. W przygotowaniu mszaki; pajęczaki, owady (pozostałe grupy), wije, skorupiaki, płazy, gady, ssaki.
Prezentowana część Słownika liczy około 15 tysięcy haseł. Docelowo szacuję, że objętość Słownika sięgnie około 50 tysięcy haseł. Na razie pozostawiam otwartą kwestię cytatów do poszczególnych haseł. Do niektórych haseł je zamieszczam; zwłaszcza cytaty nawiązujące do pochodzenia nazwy. Wykaz źródeł
Zapraszam wszystkich miłośników polskiego języka przyrodniczego do dzielenia się swoimi uwagami na temat Słownika lub poszczególnych jego haseł. Mniej
OŚLAZ BIAŁY FORMA CUCHNĄCA p. wodnicha (wonna).
OŚLAZ JASNOŻÓŁTY p. wodnicha (późna).
OŚLAZ SUCHY p. wodnicha (gładka).
OŚLICHA p. pióropusznik strusi.
OŚLICZKA zool. OŚLICZKA WODNA <Asellus aquaticus, skorupiak z rzędu równonogów Isopoda (in. o. pospolita)>: Ośliczka żyje w jeziorach, stawach, rzekach, rowach itp. Stanowi ona ulubiony pokarm wielu ryb. BOW. Życie. cyt. SD.
OŚMIAŁ bot. OŚMIAŁ MNIEJSZY <Cerinthe minor, rodzimy gatunek rośliny z rodziny szorstkolistnych Boraginaceae (daw./lud. gładysz mniejszy, żołowe ziele)>
OŚNIAK p. koźlarz (babka).
OŚNIAK p. koźlarz (czerwony).
OŚNIAK p. podgrzybek (brunatny).
OTOCZKA POSPOLITA gw. p. cieciorka (pstra).
OTOCZNIA bot., mikol. <typ owocnika grzyba lub porostu w kształcie kulistym, butelkowatym (in. peritecjum)>
OTOCZNICA bot. <nazwa porostów z rodziny Pyrenulaceae >:
Δ OTOCZNICA DROBNA Pyrenula nitidella,
Δ OTOCZNICA GŁADKA P. laevigata,
Δ OTOCZNICA LŚNIĄCA P. nitida.
OTOCZNICA STRZĘPIASTA p. chropiatka (pospolita).
OTOCZNICA WYBLAKŁA p. oczatka wyblakła.
OTRUPEK entom. <nazwa chrzaszczy z rodziny otrupkowatych Byrrhidae (daw. bedryk, ssacz)>:
Δ Cytilus sericeus (daw. różnobarwek, wetknik),
Δ OTRUPEK PRĄŻKOWANY Byrrhus fasciatus,
Δ OTRUPEK WŁOCHATY B. pilula (in. o. pigulnik).
OTWORNICA
1a. bot. <nazwa porostów z rodziny pawężnicowatych Pertusariaceae>:
Δ OTWORNICA ALPEJSKA Pertusaria alpina,
Δ OTWORNICA BLIŹNIACZA P. geminipara (in. ochrost koralowaty),
Δ OTWORNICA BRODAWKOWATA P. puppilaris,
Δ OTWORNICA CIEMNONIEBIESKA P. caesioumbrina,
Δ OTWORNICA DZIURAWA P. pertusa (in. o. pospolita),
Δ OTWORNICA EITNERA P. eitneriana,
Δ OTWORNICA GŁADKA P. leioplaca,
Δ OTWORNICA GŁADSZA P. trachythallina,
Δ OTWORNICA GORZKA P. amara,
Δ OTWORNICA KORALKOWA P. pseudocorallina,
Δ OTWORNICA KORALOWATA P. corallina,
Δ OTWORNICA KROPKOWANA P. multipuncta,
Δ OTWORNICA MAZURSKA P. dissoluta,
Δ OTWORNICA MĄCZYSTA p. ochrost (proszkowany).
Δ OTWORNICA MCHOWA P. bryontha,
Δ OTWORNICA MISECZNICOWATA P. hymenea (in. o. Wulfena),
Δ OTWORNICA MLECZNA P. lactea,
Δ OTWORNICA NIECZYSTA P. chiodectonoides,
Δ OTWORNICA NIEDBAŁA P. inopinata,
Δ OTWORNICA NIEKSZTAŁTNA P. inaequalis,
Δ OTWORNICA NIEPEWNA P. subdubia,
Δ OTWORNICA OZDOBNA P. ocellata,
Δ OTWORNICA PĘCHERZYKOWATA P. pustulata,
Δ OTWORNICA PÓŁKOLISTA P. hemisphaerica,
Δ OTWORNICA PYSZNA P. melanochlora,
Δ OTWORNICA ROZSYPANA P. pseudophlyctis,
Δ OTWORNICA SCHAERERA P. schaereri (in. o. izydiowa),
Δ OTWORNICA SERVITA P. servitiana,
Δ OTWORNICA SIARKOWOPYLASTA P. pulverosulphurata,
Δ OTWORNICA SIARKOWOŻÓŁTA P. flavicans,
Δ OTWORNICA SKUPIONA P. glomerata,
Δ OTWORNICA SZARA P. aspergilla (in. o. białosorediowa),
Δ OTWORNICA SZKARŁATNA P. coccodes,
Δ OTWORNICA ŚCIĄGNIĘTA P. constricta,
Δ OTWORNICA UWIEŃCZONA P. coronata,
Δ OTWORNICA ZAPOMNIANA P. jurana,
Δ OTWORNICA ZWYCZAJNA P. albescens,
Δ OTWORNICA ŹRENICZNA P. oculata,
Δ OTWORNICA ŻÓŁTAWA P. flavida.
1b. bot. <nazwa innych porostów>:
Δ OTWORNICA PLAMKOWATA p. misecznica (plamkowata).
Δ OTWORNICA ŻÓŁTOSIWA p. bielczyk (proszkowaty).
OTYLIA p. nostrzyk (żółty).
OTYNCZAK entom. <Tropideres albirostris, chrząszcz z rodziny kobielatkowatych Anthribidae (daw. pobiel)>
OWAD DOROSŁY, O. DOSKONAŁY p. imago: W kwietniu budzą się [świerszcze polne] do nowego życia i po dwukrotnej zmianie skórki przeobrażają się w maju w owady doskonałe. SOKOŁ. Pasikoniki, 39.
OWADOŻER BŁĘKITNOGARDŁ daw. p. podróżniczek w zn 1.
OWADOŻER CZARNOGARDŁ p. pleszka (zwyczajna).
OWADOŻER CZERWONOGARDŁ p. rudzik (zwyczajny).
OWALEC daw. p. owalnik nadwodny.
OWALIK daw. p. owalnik nadwodny.
OWALNIK entom. OWALNIK NADWONY <Omophron limbatum, chrząszcz z rodziny biegaczowatych Carabidae (daw. owalec, owalik)>
OWCZA MATKI, OWCZAMATKA p. koniczyna (polna).
OWCZARZ daw. p. kosarz (pospolity).
OWEŁNICA entom. OWEŁNICA LUCERNIANKA<Subcoccinella vigintiquatuorpunctata, chrząszcz z rodziny biedronkowatych Coccinellidae>
OWIECZKI p. koniczyna (polna).
OWIECZKI p. przelot (pospolity).
OWIERUSZKI p. twardzioszek (czosnaczek).
OWIERUSZKI p. twardzioszek (przydrożny).
OWIES
1a. bot. <nazwa zadomowionych u nas gatunków roślin z rodziny traw Poaceae>:
Δ OWIES GŁUCHY Avena fatua (in. o. chodzący, o. czezy, o. dziki, o. polny; daw./lud.
owiesek, owsik, owsik głuchy, owsinka, owsiuch, owsiucha),
Δ OWIES POŚREDNI A. x vilis,
Δ OWIES SZORSTKI A. strigosa (in. o. czarny, o. owsik; daw./lud. owsik, owsik górski):
Owies szorstki (…) jest jednym z owsów niegdyś uprawianych, a obecnie zarzuconych i
występujących jako chwast na polach niemal całej Europy. ANIOŁ-SZCZĘŚ. Archeofity 60.
1b. bot. <nazwa innych roślin>:
Δ OWIES ŁĄKOWY p. owsica (łąkowa).
Δ OWIES OMSZONY p. owsica (omszona).
Δ OWIES OWŁOSIONY p. owsica (omszona).
Δ OWIES PASTEWNY p. rajgras (wyniosły).
Δ OWIES PSTRY p. owsica (pstra).
Δ OWIES WYSOKI p. rajgras (wyniosły).
Δ OWIES ZŁOCISTY p. konietlica (łąkowa).
OWIESEK p. owies (głuchy).
OWŁOKA łow. p. obwłok: Dla dodania [niedźwiedziowi] ponęty, owlekają trzewia baranie po lesie i porzucają tę owłokę – poza stępą na wnijściu do koszary. POL Obrazy; za SD.
OWŁOSIAK daw. p. barciel oraz p. barciel (pszczołowiec).
OWOCNIA daw. p. owocnik w zn. 1b.
OWOCNIK
1a. mikol. <u grzybów: twór zbudowany z gęsto zbitych, zróżnicowanych strzępek grzybni
służący do wytwarzania zarodników, mający postać m. in. kapelusza na trzonie, maczugi,
krzaczka, miseczki (popul. grzyb)>
1b. mikol. <u porostów: różnej wielkości i barwy, kształtu miseczkowatego lub kulistego organ
rozmnażania wytwarzany przez grzybowy komponent porostu (daw./owocnia)>
OWOCOWIEC daw. p. piędzik (przedzimek).
OWOCOWIEC daw. p. pędruś (owocowiec).
OWSIANICA p. rajgras (wyniosły).
OWSIANKA
1. ichtiol. p. słonecznica (pospolita).
2. mikol. <nazwa grzybów>:
Δ OWSIANKA p. gąska (owsianka).
Δ OWSIANKA p. mleczaj (wełnianka).
Δ OWSIANKA p. muchomor (cytrynowy).
OWSICA bot. <nazwa rodzimych gatunków roślin z rodziny traw Poaceae)>:
Δ OWSICA ŁĄKOWA Avenula pratensis (daw./lud. luźnica polna, owies łąkowy),
Δ OWSICA OMSZONA A. pubescens (in. o. polna, owies omszony; daw./lud. owies
owłosiony, owsik omszony),
Δ OWSICA PSTRA A. versicolor (daw./lud. owies pstry),
Δ OWSICA SPŁASZCZONA A. planiculmis.
OWSIK
1. bot. <nazwa roślin z rodziny traw>:
Δ OWSIK, O. ZŁOCISTY, O. ŻÓŁTY p. konietlica (łąkowa).
Δ OWSIK, O. GŁUCHY p. owies (głuchy).
Δ OWSIK, O. GÓRSKI p. owies (szorstki).
Δ OWSIK, O. PASTEWNY, O. WYNIOSŁY p. rajgras (wyniosły) : Wyjechaliśmy na
jasnozielone łąki, rumiane od kit mietlicy i owsików, usiane żółtym, białem, błękitnym i
różowym kwieciem. SIER. Now. 45
Δ OWSIK p. stokłosa (płonna).
Δ OWSIK ŁĄKOWY p. owsica (omszona).
Δ OWSIK POGIĘTY p. śmiałek (pogięty).
2. entom. lud. tarnobrz. p. karaczan (prusak).
OWSINKA p. owies (głuchy).
OWSISKO p. stokłosa (płonna).
OWSIUCH gw. p. owies (głuchy).
OWSIUCHA gw. p. owies (głuchy).
OZCHODNIK p. rozchodnik (wielki).
OZCHÓD PĘPA gw. małopol. p. bodziszek (łąkowy).
Najnowsze komentarze