„Słownik polskiego języka przyrodniczego” jest autorskim projektem Grzegorza Bobrowicza. Prace nad słownikiem zostały zapoczątkowane w roku 1990, a od roku 2010 prowadzone są intensywnie. Słownik jest zbiorem wyrazów opisujących dziką przyrodę Polski; głównie w skali makroskopowej (pominięto skalę mikro, budowę wewnętrzną organizmów, procesy fizjologiczne). Obejmuje on nazwy używane obecnie i dawniej, w tym gwarowe i ludowe. Słownik adresowany jest do wszystkich którym bliska jest dzika przyroda Polski. Więcej
Zakres tematyczny Słownika:
Obecnie w Słowniku znalazły się między innymi w dużej części kompletne nazwy gatunków takich grup systematycznych, jak: grzyby, porosty, paprotniki, rośliny nasienne; chrząszcze (część), motyle (część), prostoskrzydłe, ważki, mięczaki, minogi, ryby, ptaki. W przygotowaniu mszaki; pajęczaki, owady (pozostałe grupy), wije, skorupiaki, płazy, gady, ssaki.
Prezentowana część Słownika liczy około 15 tysięcy haseł. Docelowo szacuję, że objętość Słownika sięgnie około 50 tysięcy haseł. Na razie pozostawiam otwartą kwestię cytatów do poszczególnych haseł. Do niektórych haseł je zamieszczam; zwłaszcza cytaty nawiązujące do pochodzenia nazwy. Wykaz źródeł
Zapraszam wszystkich miłośników polskiego języka przyrodniczego do dzielenia się swoimi uwagami na temat Słownika lub poszczególnych jego haseł. Mniej
PLISZKA
1a. ornit. <nazwa ptaków z rodziny pliszkowatych Motacillidae (daw./lud. listwa, pastereczka,
pasterka, pastuszek, pastyrka, pliska, plistwa, pliszczka, pluskwa, trzęsidupka,
trzęsiogon, trzęsiogonek, trzęsiogonka, trzęsionek, trzęsionka, wolarka)>:
Δ PLISZKA BRYTYJSKA Motacilla alba yarrellii, do Polski zalatuje wyjątkowo.
Δ PLISZKA CYTRYNOWA M. citreola, w Polsce lokalnie lęgowa, przelotna: Jeszcze piękniej
ubarwiona [niż pliszka żółta] wydaje się pliszka cytrynowa (Motacilla citreola). Jest to jeden z
naszych najświeższych nabytków. W odróżnieniu od większości nowych ptaków, które
przybywają do nas z południa, ten przywędrował ze wschodu. Pierwsze lęgi tego gatunku w
naszym kraju odnotowano w 1994 roku nad Zatoką Pucką. GRASZ. Ptaki 202.
Δ PLISZKA CZARNOGŁOWA M. flava feldegg, w Polsce przelotna,
Δ PLISZKA GÓRSKA M. cinerea, w Polsce lęgowa, przelotna i rzadko zimująca (in. p.
pasterka, p. siarczysta, p. wojka, p. wolarka, p. wołowniczek, p. zielonego pióra, p.
zwyczajna, p. żółta, pluskwa, zielonek),
Δ PLISZKA SIWA M. alba, w Polsce lęgowa, przelotna i rzadko zimująca (in. pliszka, p.
biała, p. białego a siwego pióra, p. trzęsiogonek biały; daw./lud. bachsztelce,
cerwidupka, kliszka, kręcidupka, latopierz, łysy maciek, mlaskac, młyjnarka,
pasikonik, pastereczka, pasterka, pastuszek, pastuszka, pastyrka, pienka, pieńka, p.
biała, pinka, pinkawka, pińka biała, pleska, plesniewionka, plesniewka, pleszczewka,
plichna, plicicka, plinka, pliscka, plisecka, pliska, p. siwa, pliskiew, pliskiewka,
pliskwa, plistka, plistwa, pliszczka, pliścicka, plizga, pliżga, pluskiewka, pluskwa,
plustewka, pluszczka, pluszka, podpólka, pokrzywka, sikorka, siwa pliska, stara panna
młoda, strzęsidupka, szandarek, szpliszka, trzęsiadupka, trzęsidupa, trzęsidupka,
trzęsiodupa, trzęsiodupka, trzęsiogonek, t. biały, wołosiejka, wosiecznik,
żłutobrzuszek, żółti brzuszek),
Δ PLISZKA TUNDROWA M. flava thunbergi, w Polsce wyjątkowo lęgowa, przelotna,
Δ PLISZKA ŻÓŁTA M. flava, w Polsce lęgowa, przelotna i wyjątkowo zimująca (in. p.
pasterka, p. wolarka, p. wołowniczek, p. zwyczajna, p. żółtawa; daw./lud. pastuszek,
pastuszka żółta, pliska żółta, wolarka, żółta pliska),
Δ PLISZKA ŻÓŁTAWA M. flava flavissima, do Polski zalatuje wyjątkowo.
1b. ornit. daw. <nazwa innych ptaków>:
Δ PLISZKA, P. CZARNOGARDŁ p. pleszka (zwyczajna).
Δ PLISZKA BIAŁOGARDŁ p. białorzytka (zwyczajna).
Δ PLISZKA BIAŁOGARDŁ, P. PIEGŻA p. kląskawka (zwyczajna).
Δ PLISZKA BIEGACZ p. piecuszek w zn. 1a.
Δ PLISZKA BŁĘKITNOPIERŚ p. podróżniczek w zn 1.
Δ PLISZKA BRUNATNOGARDŁ, BRUNATNOGARDŁOWA p. pokląskwa w zn 1a.
Δ PLISZKA CESARZUK, P. ZŁOTOGŁÓW, P. ZŁOTOPIOR p. zniczek.
Δ PLISZKA CZERNIEC p. kapturka.
Δ PLISZKA CZERWONOGARDŁ p. rudzik (zwyczajny).
Δ PLISZKA CZERWONOGON p. kopciuszek (zwyczajny).
Δ PLISZKA DRZEWIEC p. świergotek (drzewny).
Δ PLISZKA KROLIK, P. KRÓLIK POSPOLITY, P. WOŁOWE OKO p. strzyżyk
(zwyczajny).
Δ PLISZKA KSYKACZ p. świstunka (leśna): Pliszka ksykacz (…) ptaszek mały, który glosem
swoim, między krzewinami ksykającym, czyni podobieństwo jakiej znajdującej się tam
gadziny. Kluk. cyt. SL
Δ PLISZKA LEŚNICZEK p. cierniówka w zn. 1.
Δ PLISZKA LEŚNICZEK p. gajówka w zn 1a.
Δ PLISZKA NOCOŚPIEW p. piegża (zwyczajna).
Δ PLISZKA POKRZYWNICA, P. POKRZYWNICZEK p. pokrzywnica.
Δ PLISZKA POLOWIEC p. świergotek (polny).
Δ PLISZKA SŁOWIK p. słowik (rdzawy).
Δ PLISZKA TRZCINNICZEK p. wodniczka.
Δ PLISZKA ŻÓŁTOPIERŚ p. zaganiacz (zwyczajny).
2. mikol. <nazwa grzybów>:
Δ PLISZKA p. pieprznik (jadalny).
Δ PLISZKA PSIA. P. ŚNIECISTA p. kolczak (obłączasty).
Najnowsze komentarze