To Top

„Słownik polskiego języka przyrodniczego” jest autorskim projektem Grzegorza Bobrowicza. Prace nad słownikiem zostały zapoczątkowane w roku 1990, a od roku 2010 prowadzone są intensywnie. Słownik jest zbiorem wyrazów opisujących dziką przyrodę Polski; głównie w skali makroskopowej (pominięto skalę mikro, budowę wewnętrzną organizmów, procesy fizjologiczne). Obejmuje on nazwy używane obecnie i dawniej, w tym gwarowe i ludowe. Słownik adresowany jest do wszystkich którym bliska jest dzika przyroda Polski. Więcej

Zakres tematyczny Słownika:

  • nazwy gatunków roślin Polski – dzikich i zadomowionych, m.in. grzybów, porostów, mszaków, paprotników, roślin nasiennych;
  • nazwy gatunków zwierząt Polski – dzikich i zadomowionych, m.in. mięczaków, stawonogów, kręgowców;
  • nazwy części roślin i zwierząt;
  • głosy zwierząt;
  • nazwy środowisk przyrodniczych, zbiorowisk roślinnych;
  • nazwy rzeźby terenu, wód, gleb; określenia miejsc w terenie itp.;
  • nazwy używane w leśnictwie dotyczące lasów, ich części itp.;
  • nazwy łowieckie dotyczące zwierząt, sposobów ich wabienia i in.;
  • nazwy używane w wędkarstwie dotyczące wód, ich fragmentów i in.;
  • nazwy używane w rolnictwie dotyczące obszarów rolnych, ich fragmentów i in.;
  • nazwy meteorologiczne, m.in. stany pogody, zjawiska na niebie itp.;
  • nazwy pór roku, miesięcy, pór dnia.

Obecnie w Słowniku znalazły się między innymi w dużej części kompletne nazwy gatunków takich grup systematycznych, jak: grzyby, porosty, paprotniki, rośliny nasienne; chrząszcze (część), motyle (część), prostoskrzydłe, ważki, mięczaki, minogi, ryby, ptaki. W przygotowaniu mszaki; pajęczaki, owady (pozostałe grupy), wije, skorupiaki, płazy, gady, ssaki.

Prezentowana część Słownika liczy około 15 tysięcy haseł. Docelowo szacuję, że objętość Słownika sięgnie około 50 tysięcy haseł. Na razie pozostawiam otwartą kwestię cytatów do poszczególnych haseł. Do niektórych haseł je zamieszczam; zwłaszcza cytaty nawiązujące do pochodzenia nazwy. Wykaz źródeł

Zapraszam wszystkich miłośników polskiego języka przyrodniczego do dzielenia się swoimi uwagami na temat Słownika lub poszczególnych jego haseł. Mniej

SITOWA TRAWA p. gwiazdnica (wielkokwiatowa).

SITOWA TRAWA p. kosmatka (polna).

SITOWIACZEK daw. p. trzciniak (zwyczajny).

SITOWIAK p. maślak (sitarz).

SITOWIAK p. sitowie (leśne).

SITOWIE
1a. bot. <nazwa rodzimych gatunków roślin z rodziny turzycowatych Cyperaceae>:
Δ SITOWIE KORZENIOCZEPNE Scirpus radicans,
Δ SITOWIE LEŚNE S. sylvaticus (daw./lud. łostrzyca, oczeret leśny, sicina, sitnik, sitowiak,
sitowina, sitowisko, sitów, szyrpina, wodny ostrzysz),
1b. bot. <nazwa innej rośliny>:
Δ SITOWIE p. łączeń baldaszkowy.
Δ SITOWIE p. oczeret (Tabernemontana).
Δ SITOWIE ALPEJSKIE p. wełnianeczka (alpejska).
Δ SITOWIE AMERYKAŃSKIE p. oczeret (amerykański).
Δ SITOWIE BŁOTNE p. ponikło (błotne).
Δ SITOWIE DARNIOWE p. wełnianeczka (darniowa).
Δ SITOWIE GŁÓWKOWATE p. hołoszeń główkowaty.
Δ SITOWIE GÓRSKIE p. wełnianeczka (alpejska).
Δ SITOWIE IGŁOWATE p. ponikło (igłowate).
Δ SITOWIE JEDNOPRZYDASKOWE p. ponikło (jednoprzysadkowe).
Δ SITOWIE JEZIORNE p. oczeret (jeziorny).
Δ SITOWIE MODRAWE p. oczeret (Tabernemontana).
Δ SITOWIE MORSKIE p. sitowiec (nadmorski).
Δ SITOWIE NADBRZEŻNE p. sitowiec (nadmorski).
Δ SITOWIE NADMORSKIE p. sitowiec (nadmorski).
Δ SITOWIE SKALNE p. wełnianeczka (alpejska).
Δ SITOWIE SZTYLETOWATE p. oczeret (sztyletowaty).
Δ SITOWIE TABERNEMONTANA p. oczeret (Tabernemontana).
Δ SITOWIE WODNE p. oczeret (jeziorny).
2. pop. <ogólnie o skupiskach roślin siedlisk błotnych oraz płytkich wód tworzonych m.
in. przez trzcinę, pałkę, oczeret, mannę, turzyce, sity>:

SITOWIEC
1a. bot. SITOWIEC NADMORSKI <Bolboschoenus maritimus, rodzimy gatunek rośliny z rodziny
turzycowatych Cyperaceae (in. sitowie morskie, s. nadbrzeżne, s. nadmorskie, sitowiec;
daw./lud. oczeret morski).
1b. bot. <nazwa innych roślin>:
Δ p. łączeń baldaszkowy.
Δ p. oczeret.
Δ SITOWIEC OKÓŁKOWY p. łączeń baldaszkowy.
2. mikol. p. maślak (sitarz).
3. ornit. daw. <nazwa ptaków>:
Δ daw. p. rokitniczka w zn 1a.
Δ SITOWIEC, S. PLISZKA p. trzcinniczek (zwyczajny).

SITOWINA p. kosmatka (polna).

SITOWINA p. sitowie (leśne).

SITOWISKO p. sitowie (leśne).

SITÓW p. sitowie (leśne).

SITÓWKA
1. ornit. daw. p. potrzos.
2. bot. p. kosmatka (polna).
3. mikol. p. maślak (sitarz).

SIULAK lud. chełms. p. jastrząb (zwyczajny).

SIURLATKA p. pieprznik (jadalny).

SIUŚKA p. twardzioszek (przydrożny).

SIWA GĄSKA daw. p. gąska (pieprzna).

SIWA PLISKA lud. siedl. suw. tor. p. pliszka (siwa).

SIWA WRONA lud. siedl. siem. p. wrona (siwa).

SIWA WRONKA p. kraska (zwyczajna).

SIWAK p. gąska (niekształtna).

SIWAK p. piaskowiec (modrzak).

SIWAK FIOLETOWY p. gąsówka (fioletowawa).

SIWARNIK gw. podh. p. siwerniak: Siwarnik gędzioli swoje trele pod pułapem z błękitu. MAL. Tatry 10.

SIWEK p. gołąbek (zielonawy).

SIWEK p. gąska (niekształtna).

SIWERNIAK ornit. <Anthus spinoletta, ptak z rodziny pliszkowatych Motacillidae, w Polsce lokalnie lęgowy, przelotny i zimujący (daw./lud. płochacz, polaninka, połoninka, siwarnik, skowronek włoch, świergotek górny, ś. górski, ś. nadwodny, ś. siwarnik, ś. siwerniak, ś. wodny)>: W Sudetach i Tatrach obserwowałem siwerniaka na halach prawie wszędzie, a szczególnie licznie w Dolinie Pięciu Stawów Polskich. SOKOŁ. Ptaki I, 185.

SIWIATKA p. gołąbek (zielonawy).

SIWIATKA p. gąska (niekształtna).

SIWKA daw. gęśnica (fiołkowa).

SIWKA p. gąska (niekształtna).

SIWKA p. gąska (zielonka).

SIWKA p. gąsówka (fioletowawa).

SIWKA p. gołąbek (śmierdzący).

SIWKA p. gołąbek (wymiotny).

SIWKA p. gołąbek (zielonawofioletowy).

SIWKA p. gołąbek (zielonawy).

SIWKA p. mlecznik (nadmorski).

SIWKA lud. p. kraska (zwyczajna): Nad podmokłymi olszniakami nadbrzeżnymi smyrgnęła siwka. PAUK. Diabeł 342.

SIWKA CZERWONA p. gołąbek (cukrówka).

SIWKA GORZKA p. gołąbek (wymiotny).

SIWKA NAGA p. gąsówka (fioletowawa).

SIWKA PALĄCA p. gołąbek (śmierdzący).

SIWKA PALĄCA p. gołąbek (wymiotny).

SIWKI p. gąska (niekształtna).

SIWKI p. gąsówka (fioletowawa).

SIWKI p. gołąbek (cukrówka).

SIWKI p. gołąbek (zielonawy).

SIWKI CZERWONE p. gołąbek (cukrówka).

SIWKI SŁODKIE p. gołąbek (cukrówka).

SIWKI SZARE p. gołąbek (zielonawy).

SIWKI ZIELONE p. gołąbek (zielonawy).

SIWÔ-JADWIGA gw. żyw. p. żmijowiec (zwyczajny).

SIWO GAPA lud. tor. p. wrona (siwa).

SIWODZIÓB daw. p. trzmielojad zwyczajny.

SIWOPIOR daw. p. wrona siwa.

SIWOSZEK entom. SIWOSZEK BŁĘKITNY <Oedipoda caerulescens, owad prostoskrzydły z rodziny szarańczowatych Acrididae>: Siwoszek żyje w suchym terenie, zwłaszcza na skrajach borów sosnowych. Gdy spokojnie siedzi na piasku z zamkniętymi skrzydłami, bardzo trudno go zauważyć, gdyż jest łudząco podobny do kawałeczków suchych gałązek. Kiedy natomiast zerwie siędo lotu, ukazuje się piękna niebieska barwa drugiej pary skrzydeł. SOKOŁ. Pasikoniki, 62.

SIWOWRONKA lud. litew. podl. p. kraska (zwyczajna): Czere-czere-czere-czere… – jak terkotka płosząca na noclegu konie odezwała się siwowronka. KARP. Bałabuszka 348.

SIWUCHA p. gąska (niekształtna).

SIWULA p. gąska (niekształtna).

SIWULKA p. gąska (niekształtna).

© Copyright 1990-2026 Grzegorz Bobrowicz. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie zdjęć i treści wymaga pisemnej zgody autora.

Powrót do góry