To Top

„Słownik polskiego języka przyrodniczego” jest autorskim projektem Grzegorza Bobrowicza. Prace nad słownikiem zostały zapoczątkowane w roku 1990, a od roku 2010 prowadzone są intensywnie. Słownik jest zbiorem wyrazów opisujących dziką przyrodę Polski; głównie w skali makroskopowej (pominięto skalę mikro, budowę wewnętrzną organizmów, procesy fizjologiczne). Obejmuje on nazwy używane obecnie i dawniej, w tym gwarowe i ludowe. Słownik adresowany jest do wszystkich którym bliska jest dzika przyroda Polski. Więcej

Zakres tematyczny Słownika:

  • nazwy gatunków roślin Polski – dzikich i zadomowionych, m.in. grzybów, porostów, mszaków, paprotników, roślin nasiennych;
  • nazwy gatunków zwierząt Polski – dzikich i zadomowionych, m.in. mięczaków, stawonogów, kręgowców;
  • nazwy części roślin i zwierząt;
  • głosy zwierząt;
  • nazwy środowisk przyrodniczych, zbiorowisk roślinnych;
  • nazwy rzeźby terenu, wód, gleb; określenia miejsc w terenie itp.;
  • nazwy używane w leśnictwie dotyczące lasów, ich części itp.;
  • nazwy łowieckie dotyczące zwierząt, sposobów ich wabienia i in.;
  • nazwy używane w wędkarstwie dotyczące wód, ich fragmentów i in.;
  • nazwy używane w rolnictwie dotyczące obszarów rolnych, ich fragmentów i in.;
  • nazwy meteorologiczne, m.in. stany pogody, zjawiska na niebie itp.;
  • nazwy pór roku, miesięcy, pór dnia.

Obecnie w Słowniku znalazły się między innymi w dużej części kompletne nazwy gatunków takich grup systematycznych, jak: grzyby, porosty, paprotniki, rośliny nasienne; chrząszcze (część), motyle (część), prostoskrzydłe, ważki, mięczaki, minogi, ryby, ptaki. W przygotowaniu mszaki; pajęczaki, owady (pozostałe grupy), wije, skorupiaki, płazy, gady, ssaki.

Prezentowana część Słownika liczy około 15 tysięcy haseł. Docelowo szacuję, że objętość Słownika sięgnie około 50 tysięcy haseł. Na razie pozostawiam otwartą kwestię cytatów do poszczególnych haseł. Do niektórych haseł je zamieszczam; zwłaszcza cytaty nawiązujące do pochodzenia nazwy. Wykaz źródeł

Zapraszam wszystkich miłośników polskiego języka przyrodniczego do dzielenia się swoimi uwagami na temat Słownika lub poszczególnych jego haseł. Mniej

GAJÓWKA
1a. ornit. <Sylvia borin, ptak z rodziny pokrzewkowatych Sylviidae, w Polsce lęgowy, przelotny
(in. g. ogrodnica, g. ogrodowa, g. stalowa, pokrzewka figojadka, p. ogrodowa, p.
popielata, p. szara; daw./lud. figojadka, leśniczek, piegża ogrodowa, pliszka leśniczek,
pokrzywka, p. figojadka, p. ogrodowa, p. popielata, p. siwa ogrodowa, p. szara)>
1b. ornit. daw. <nazwa innych ptaków>:
Δ p. pokrzewka w zn 1a: Wesołę ptaszę, gajówka, tańczyła już po drzewach
swego skocznego oberka. DĄBR. M. Uśm. cyt. SD • Po słowikach opinią najlepszych
śpiewaków cieszą się u nas pokrzewki, zwane także gajówkami. DYAK. Las. 70.
Δ p. słowik w zn 1a: A gajówkę znacie? – zapytał mnie kiedyś gajowy. – Jaką
gajówkę? – zapytałem zdziwiony. – A no, takiego ptaszka szarego jak wróbel, co ślicznie
śpiewa i w dzień i w nocy. Domyśliłem się natychmiast, że chodzi mu o słowika, którego w
niektórych okolicach nazywają „gajówką”. PUCH. Bezkrwawe 82.
Δ GAJÓWKA, G. KOPCIUSZEK, G. KOPCIUSZKA p. kopciuszek (zwyczajny).
Δ GAJÓWKA BŁĘKITNOPIERŚ, G. MODRA p. podróżniczek w zn 1.
Δ GAJÓWKA BŁOTNA, G. ŁOZÓWKA p. łozówka.
Δ GAJÓWKA CIERNIÓWKA, G. POKRZEWKA CIERNIÓWKA, G. POPIELATA p.
cierniówka w zn. 1.
Δ GAJÓWKA CZARNOGŁOWA, G. CZARNOGŁÓWKA, G. CZARNOŁBISTA, G.
MNISZEK, G. POPEK p. kapturka: Tam siedzi na pięciu jajkach gajówka mniszek. Pan ma
kapturek czarny, pani rudy. RODZ. Lato 86.
Δ GAJÓWKA DROZDÓWKA, G. DROŹDZIK, G. TRZCINIAK p trzciniak (zwyczajny).
Δ GAJÓWKA FITIS, G. PIERWIOSNKA, G. RUDAWA p. piecuszek w zn 1a.
Δ GAJÓWKA JARZĘBATA, G. KROGULCOWATA, G. RYBIE OKO p. jarzębatka.
Δ GAJÓWKA LEŚNA, G. ŚWISTUNKA p. świstunka (leśna).
Δ GAJÓWKA ŁĄCZNA, G. WODNICZEK, G. WODNICZKA p. wodniczka.
Δ GAJÓWKA MAŁA, G. PIEZGA, G. PIEGŻA p. piegża (zwyczajna).
Δ GAJÓWKA OGRODOWA, G. PLESZKA, G. PTASZKA, G. RUDOGON
OGRODOWY p. pleszka (zwyczajna).
Δ GAJÓWKA RUDAWA, G. RUDAWKA, G. WÓJCIK p. pierwiosnek (zwyczajny).
Δ GAJÓWKA ROKITNICZKA p. rokitniczka w zn 1a.
Δ GAJÓWKA RUDOPIERŚ, G. RUDZIK p. rudzik (zwyczajny).
Δ GAJÓWKA SŁOWIK LEŚNY, G. SŁOWIK RDZAWY p. słowik (rdzawy).
Δ GAJÓWKA SŁOWIK OGRODOWY, G. SŁOWIK SZARY p. słowik (szary).
Δ GAJÓWKA STRUMIENIOWA, G. STRUMIENIÓWKA p. strumieniówka w zn 1a.
Δ GAJÓWKA SZCZEBIOTKA, G. SZCZEBIOTLIWA, G. ŻÓŁTACZKA, G.
ŻÓŁTOPIERŚ p. zaganiacz (zwyczajny).
Δ GAJÓWKA ŚWIERSZCZAK p. świerszczak (zwyczajny).
Δ GAJÓWKA TRZCINIÓWKA, G. TRZCINNA, G. TRZCIONKA p. trzcinniczek
(zwyczajny).
Δ GAJÓWKA WIERZBÓWKA p. brzęczka w zn 1.

  • 1

© Copyright 1990-2026 Grzegorz Bobrowicz. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie zdjęć i treści wymaga pisemnej zgody autora.

Powrót do góry