„Słownik polskiego języka przyrodniczego” jest autorskim projektem Grzegorza Bobrowicza. Prace nad słownikiem zostały zapoczątkowane w roku 1990, a od roku 2010 prowadzone są intensywnie. Słownik jest zbiorem wyrazów opisujących dziką przyrodę Polski; głównie w skali makroskopowej (pominięto skalę mikro, budowę wewnętrzną organizmów, procesy fizjologiczne). Obejmuje on nazwy używane obecnie i dawniej, w tym gwarowe i ludowe. Słownik adresowany jest do wszystkich którym bliska jest dzika przyroda Polski. Więcej
Zakres tematyczny Słownika:
Obecnie w Słowniku znalazły się między innymi w dużej części kompletne nazwy gatunków takich grup systematycznych, jak: grzyby, porosty, paprotniki, rośliny nasienne; chrząszcze (część), motyle (część), prostoskrzydłe, ważki, mięczaki, minogi, ryby, ptaki. W przygotowaniu mszaki; pajęczaki, owady (pozostałe grupy), wije, skorupiaki, płazy, gady, ssaki.
Prezentowana część Słownika liczy około 15 tysięcy haseł. Docelowo szacuję, że objętość Słownika sięgnie około 50 tysięcy haseł. Na razie pozostawiam otwartą kwestię cytatów do poszczególnych haseł. Do niektórych haseł je zamieszczam; zwłaszcza cytaty nawiązujące do pochodzenia nazwy. Wykaz źródeł
Zapraszam wszystkich miłośników polskiego języka przyrodniczego do dzielenia się swoimi uwagami na temat Słownika lub poszczególnych jego haseł. Mniej
WARNKA lud. p. wrona (siwa).
WARNSTORFIA bot. <nazwa mchów z rodziny krzywoszyjowatych Amblystegiaceae>:
Δ WARNSTORFIA BEZPIERŚCIENIOWA Warnstorfia exannulata,
Δ WARNSTORFIA PŁYWAJĄCA W. fluitans,
Δ WARNSTORFIA PROSTOLISTNA W. pseudostraminea,
Δ WARNSTORFIA SZNURECZNIK W. sarmentosa,
Δ WARNSTORFIA WŁOSKOLISTNA W. trichophylla.
WARONA lud. suw. p. wrona (siwa).
WARSTWA KOROWA p. kora.
WARSTWIAK mikol. WARSTWIAK ZWĘGLONY <Daldinia concentrica, grzyb z rodziny kulnicowatych Sphaeriaceae>
WARZECHA-CHRZAN p. chrzan pospolity.
WARZĘCHA
1. ornit. WARZĘCHA ZWYCZAJNA <Platalea leucorodia, ptak z rodziny ibisowatych
Threskiornithidae, do Polski zalatujący (in. w. biała; daw./lud. gęsica płaskonos, płaskonos, p.
biały)>: Mimo że warzęcha jest ptakiem ostrożnym i trzyma się niedostępnych bagien, można
ją dość łatwo spostrzec, gdyż jej jasne upierzenie i niezwykły kształt dzioba zwracają
powszechną uwagę. SOKOŁ. Ptaki II, 197.
2. bot. <nazwy roślin>:
Δ WARZĘCHA p. chrzan pospolity.
Δ WARZĘCHA CHRZAN p. chrzan pospolity.
Δ WARZĘCHA SKALNA p. warzuszka skalna.
WARZUCHA
1a. bot. <nazwa rodzimych gatunków roślin z rodziny krzyżowych Brassicaceae>:
Δ WARZUCHA POLSKA Cochlearia polonica, reintrodukowana po wymarciu,
Δ WARZUCHA TATRZAŃSKA C. tatrae.
1b. bot. <nazwa innych roślin>:
Δ WARZUCHA p. chrzan pospolity.
Δ WARZUCHA CHRZAN p. chrzan pospolity.
WARZUSZKA bot. WARZUSZKA SKALNA <Kernera saxatilis, rodzimy gatunek rośliny z rodziny krzyżowych Brassicaceae (in. warzęcha skalna)>
WARŻKA bot. <u storczyków: jeden z sześciu listków okwiatu różniący się od pozostałych najczęściej wielkością, kształtem i barwą>: Jedna z wewnętrznych działek kwiatu [kruszczyka rdzawoczerwonego], znacznie większa od pozostałych nosi nazwę warżki. jest ona na końcu podzielona na dwie łatki, brzegiem falista, środkiem bruzdkowana. Warżka jest nie tylko barwną powabnią dla owadów, ale i wygodnym miejscem, na którym w czasie zapylania mogą się zatrzymać. FABISZ. Sudety 154.
WASILEK lud. p. chaber (bławatek).
WASILKA p. chaber (bławatek).
WASILKI gw. grodz. p. szarłat (szorstki).
WASILKI gw. august. p. chaber (bławatek).
WASIŁEK daw. p. chaber (bławatek).
WASYLKI p. krwiściąg (lekarski).
WASYLOK PILSKI p. kocimiętka (właściwa).
WASZEWNIK p. rdest (wężownik).
WATOWNIK p. mleczaj (wełnianka).
WAUCZKI gw. grodz. p. uczep (zwisły).
WAWER p. chaber (bławatek).
WAWERUSZKA p. twardzioszek (czosnaczek).
WAWERUSZKA p. twardzioszek (przydrożny).
WAWR p. chaber (bławatek).
WAWRY p. chaber (bławatek).
WAWRZYNEK
1a. bot. <nazwa rodzimych gatunków roślin z rodziny wawrzynkowatych Thymelaeaceae>:
Δ WAWRZYNEK GŁÓWKOWY Daphne cneorum (in. w. główkowaty; daw./lud. dąbrówka,
górnik, ogórnik, prześlągwa, wilcze łyko główkowe, wilczołyko, wilczołyko prześlągwa,
wilczopieprz, wilczy pieprz),
Δ WAWRZYNEK WILCZEŁYKO D. mezereum (in. wawrzynek, w. pospolity, wilcze łyko,
w. ł. arabskie, w. ł. mniejsze, w. ł. pospolite, w. ł. większe, wilczełyko, w.
wawrzynkowate; daw./lud. barwinek, bez górski, dafna wilcze łyko, dziki bez, kameleon,
kocanki włoskie, kocenki włoskie, wawrzyniec, wilce łyko, wilcełyko, wilcza jagoda,
wilczołyko pospolite, wilczy pieprz wielki, wowcze łyko, zub derewo): Wprawdzie na
wierzbach srebrzą się bazie, a krzewy wawrzynka zakwitły różowymi gwiazdami, lecz śnieg
wciąż leży i w głębi puszczy zima rządzi niepodzielnie. KOSS. Opow 255. •: W wilgotnych
lasach rozkwita wawrzynek wilczełyko, jeden z najwcześniej rozkwitających krzewów. KŁOS
G.S.T. Biebrza 49.
1b. bot. <nazwa innej rośliny>:
Δ WAWRZYNEK KARŁOWATY p. chamedafne północna.
WAWRZYNIEC p. wawrzynek (wilczełyko).
WAZOWNYK p. rdest (wężownik).
WAŻKA entom. <nazwa ważek z rodziny ważkowatych Libellulidae>:
Δ Ważka czteroplama Libellula quadrimaculata;
Δ Ważka płaskobrzucha L. depressa: Ważka płaskobrzucha lata od maja do sierpnia. Jest drapieżnikiem doskonale przystosowanym do chwytania owadów w locie. WĄSIK Zwierz. 287.
Δ Ważka żółta L. fulva (in. w. ruda).
WAŻYĆ SIĘ łow. też lud. <o ptakach: unosić się w powietrzu przez długi czas; por. pławić się>: A na niebie nad tymi połoninami?… Tak, poznaję: szeroko rozpostarte skrzydła, omal bezruch szybującego w powietrzu orła. Tylko się waży lekko, leciuteńko, nachyla w jedną, odchyla w drugą stronę i tkwi samotny w niebie. GOŹ. Trop 49. • Szpaki… ważą się czarnym obłokiem po całych godzinach nad pastwiskiem… spadając tylko na chwilę na błonia”( Tyg. il., W. Pol) KARŁ. SGP VI, 78.
WĄGIEŁ lud. p. kowalik (zwyczajny).
WĄGLIK, WĄGŁ daw. p. kowalik (zwyczajny).
WĄGŁÓW, W. KRĘTOGŁÓW daw. p. krętogłów.
WĄKROTA bot. WĄKROTA ZWYCZAJNA <Hydrocatyle vulgaris, rodzimy gatunek rośliny z rodziny piżmaczkowatych Adoxaceae (in. w. bagienna, w. pospolita, w. trująca, w. wodna ; daw./lud. pępownica, pępownik)>
WĄSACZ p. kozioróg (dębosz).
WĄSAK p. śliz pospolity.
WĄSATECZKA entom. <nazwa motyli z rodziny wąsików Adelidae (daw. tokolik, zaczubek)>:
Δ WĄSATECZKA LŚNIACZEK Nemophora metallica (daw. wąsik sahajdaczek),
Δ WĄSATECZKA ZAWILCZANECZKA N. degeerella (daw. wąsik Degera),
WĄSATKA ornit. <Panurus biarmicus, ptak z rodziny wąsatek Panuridae, w Polsce lęgowy, przelotny i zimujący (in. w. czarnobroda; daw./lud. sikora brodaczek, s. brodaczka, s. czarnobroda, s. wąsatka)>: W wiosennym słońcu wąsatki oddają się ekwilibrystyce na zeszłorocznych łodygach pałki wodnej. Te mało znane niewielkie ptaki coraz częściej pojawiają się wśród naszych wód. KŁOS. T. Przyroda 28.
WĄSIK entom. <nazwa motyli z rodziny wąsików Adelidae (daw. nadobka)>:
Δ WĄSIK DEGERA p. wąsateczka (zawilczaneczka),
Δ WĄSIK SAHAJDACZEK p. wąsateczka (lśniaczek),
Δ WĄSIK SWAMMERDAMMELLA Nematopogon swammerdamella,
Δ WĄSIK ZIELONIACZEK Adela reaumurella (in. w. czarnogłówek).
WĄSY p. wibrysy.
WĄTLAK entom. <nazwa motyli z rodziny miernikowców Geometridae>:
Δ WĄTLAK daw. p. piędzik (przedzimek).
Δ WĄTLAK BAGNICZAK Scopula corrivalaria,
Δ WĄTLAK BIAŁOPLAM daw. p. zimowek (białoplam).
Δ WĄTLAK BRZEGOKROPEK S. marginepunctata,
Δ WĄTLAK CIENIOWIAK S. umbelaria,
Δ WĄTLAK CZARNOKROPEK S. nigropunctata,
Δ WĄTLAK FALISTAK S. floslactata,
Δ WĄTLAK GAJOWIAK S. nemoraria,
Δ WĄTLAK KASZTANIAK daw. p. nierównik (kasztaniak).
Δ WĄTLAK KIELISZNICZAK S. emutaria,
Δ WĄTLAK NADOBNY S. ornata,
Δ WĄTLAK NAOSINIAK daw. p. płatynka (wierzbówka).
Δ WĄTLAK NASMRECZAK daw. p. peryzoma (żyłkowana).
Δ WĄTLAK NAWRZOSAK S. immorata,
Δ WĄTLAK NIEZMIENNIK S. immutata,
Δ WĄTLAK OZDOBNY S. decorata (in. w. strojniś),
Δ WĄTLAK PRĘGOWIAK S. virgulata,
Δ WĄTLAK RDZAWIAK S. rubiginata,
Δ WĄTLAK SIWINEK S. incanata,
Δ WĄTLAK SZEŚCIOLOT daw. p. płatynka (osikówka).
Δ WĄTLAK TRÓJPASEK S. ternata,
Δ WĄTLAK TURZYCZNIAK S. caricaria.
WĄTLIK
1a. entom. <nazwa owadów z rzędu prostoskrzydłych z rodziny pasikonikowatych Tettigoniidae>:
Δ WĄTLIK CHARŁAJ Leptophyes albovittata,
Δ WĄTLIK PUNKTOWANY L. punctatissima.
1a. entom. <nazwa chrząszczy z rodziny stonkowatych Chrysomelidae (daw. utrapieniec)>:
Δ WĄTLIK SOSNOWIEC Calomicrus pinicola.
2a. bot. WĄTLIK BŁOTNY <Hammarbya paludosa, rodzimy gatunek rośliny z rodziny
storczykowatych Orchidaceae>
2b. bot. <nazwa innej rośliny>:
Δ WĄTLIK DROBNOKWIATOWY, W. JEDNOLISTNY p. wyblin jednolistny.
WĄTŁUSZ ichtiol. <nazwa ryb>:
Δ WĄTŁUSZ p. dorsz atlantycki.
Δ WĄTŁUSZ SREBRZYSTY p. plamiak.
WĄTROBIE ZIELE GWIAŹDZISTE p. przytulia (wonna).
WĄTROBNE ZIELE p. miodunka (plamista).
WĄTROBNE ZIELE p. przylaszczka (pospolita).
WĄTROBNE ZIELE p. przytulia (wonna).
WĄTROBNE ZIELE GWIAŹDZISTE p. przytulia (wonna).
WĄTROBNICA, W. TRÓJŁATOWA p. przylaszczka (pospolita).
WĄTROBNIK p. przylaszczka (pospolita).
WĄTROBNIK p. rzepik (pospolity).
WĄTROBOWCE bot. <gromada drobnych roślin zarodnikowych (dawniej sytuowana jako klasa w gromadzie mszaków)>
WĄTROBOWE ZIELE daw. p. rzepik (pospolity).
WCZESNA WIŚNIA lud. kaszub. p. czereśnia dzika.
WDÓWKA p. fiołek (trójbarwny).
WDÓWKI daw. p. fiołek (trójbarwny).
Najnowsze komentarze