„Słownik polskiego języka przyrodniczego” jest autorskim projektem Grzegorza Bobrowicza. Prace nad słownikiem zostały zapoczątkowane w roku 1990, a od roku 2010 prowadzone są intensywnie. Słownik jest zbiorem wyrazów opisujących dziką przyrodę Polski; głównie w skali makroskopowej (pominięto skalę mikro, budowę wewnętrzną organizmów, procesy fizjologiczne). Obejmuje on nazwy używane obecnie i dawniej, w tym gwarowe i ludowe. Słownik adresowany jest do wszystkich którym bliska jest dzika przyroda Polski. Więcej
Zakres tematyczny Słownika:
Obecnie w Słowniku znalazły się między innymi w dużej części kompletne nazwy gatunków takich grup systematycznych, jak: grzyby, porosty, paprotniki, rośliny nasienne; chrząszcze (część), motyle (część), prostoskrzydłe, ważki, mięczaki, minogi, ryby, ptaki. W przygotowaniu mszaki; pajęczaki, owady (pozostałe grupy), wije, skorupiaki, płazy, gady, ssaki.
Prezentowana część Słownika liczy około 15 tysięcy haseł. Docelowo szacuję, że objętość Słownika sięgnie około 50 tysięcy haseł. Na razie pozostawiam otwartą kwestię cytatów do poszczególnych haseł. Do niektórych haseł je zamieszczam; zwłaszcza cytaty nawiązujące do pochodzenia nazwy. Wykaz źródeł
Zapraszam wszystkich miłośników polskiego języka przyrodniczego do dzielenia się swoimi uwagami na temat Słownika lub poszczególnych jego haseł. Mniej
KANIA
1a. ornit. <nazwa ptaków z rodziny jastrzębiowatych Accipitridae (daw./lud. kaniora)>:
Δ KANIA CZARNA Milvus migrans, w Polsce lęgowy, przelotny, wyjątkowo zimujący (in. k.
brunatna, k. ciemna, k. ciemno ruda; daw./lud. sokół ciemnorudy): Upierzenie kani
czarnej jest podobne do kani rudej, jednak w ogólnym tonie znacznie ciemniejsze i
szarobrązowe. Nazwa „czarna” jest przesadna, gdyż w ubarwieniu jej nie ma zupełnie tonu
czarnego. (…) Kania czarna, podobnie jak kania ruda, żywi się przeważnie marwtymi,
drobnymi zwierzętami. Przez cały dzień lata wzdłuż rzek lub wybrzeży jezior i śledzi, czy fala
nie wyrzuciła martwej ryby, żaby lub jakiegoś utopionego ssaka albo ptaka. SOKOŁ. Ptaki II,
73.
Δ KANIA RUDA M. milvus, w Polsce lęgowy, przelotny i zimujący (in. kania, k. czerwona,
k. królewska, k. rdzawa, k. wielka, k. zwyczajna; daw./lud. jastrząb duży, kanica,
kanios, kaniosz, kaniuk, kurnik, łunak, sokoł kania, s. k. wielka, sokół kania, ścierwojad,
ścierwożer): Kania ruda
jest gatunkiem prawie wyłącznie europejskim i na wschód jej zasięg nie przekracza doliny
Dniepru. (…) Kania ruda niektórymi cechami przypomina sępy i z równą doskonałością
szybuje w powietrzu.(…) Kania ruda w locie jest bardzo często atakowana przez różne inne
ptaki, które ją skubią za pióra. Ze szczególną pasją robią to mniejsze gatunki sokołów np.
kobuz, poza tym wrony, a nawet drobne ptaki, jak pliszki i jaskółki. SOKOŁ. Ptaki II, 71.
1b. ornit. daw. <nazwa innego ptaka>:
Δ KANIA BIAŁA p. błotniak (zbożowy).
Δ KANIA CZARNA, K. CZ. DUŻA, K. DUŻA p. orlik (krzykliwy).
Δ KANIA MAŁA p. błotniak (stawowy).
Δ KANIA MAŁA gw. podh. p. myszołów (zwyczajny).
2. mikol. <nazwa grzybów>:
Δ p. czubajka (kania).
Δ p. czubajka (sutkowata).
Δ KANIA JASNA p. czernidłak (kołpakowaty).
3. <>
KANIA p. czubajka (kania).
KANIA p. muchomor (szarawy).
KANIA p. pieczarka (łąkowa).
KANIA p. kanianka (pospolita).
KANIA PRZĘDZA p. kanianka (lnowa).
KANIA PRZĘDZA daw. p. kanianka: Cuscuta, kanianka, kanka, wyłup, luborycz, jedwab polny; nie ma własnego korzenia, i należy do roślin podszewniczych, które się żywią z innych; pnie się po lnie, pokrzywach. etc. jak przędziono; służy w lekarstwach. Kluk. cyt. SL
Najnowsze komentarze