„Słownik polskiego języka przyrodniczego” jest autorskim projektem Grzegorza Bobrowicza. Prace nad słownikiem zostały zapoczątkowane w roku 1990, a od roku 2010 prowadzone są intensywnie. Słownik jest zbiorem wyrazów opisujących dziką przyrodę Polski; głównie w skali makroskopowej (pominięto skalę mikro, budowę wewnętrzną organizmów, procesy fizjologiczne). Obejmuje on nazwy używane obecnie i dawniej, w tym gwarowe i ludowe. Słownik adresowany jest do wszystkich którym bliska jest dzika przyroda Polski. Więcej
Zakres tematyczny Słownika:
Obecnie w Słowniku znalazły się między innymi w dużej części kompletne nazwy gatunków takich grup systematycznych, jak: grzyby, porosty, paprotniki, rośliny nasienne; chrząszcze (część), motyle (część), prostoskrzydłe, ważki, mięczaki, minogi, ryby, ptaki. W przygotowaniu mszaki; pajęczaki, owady (pozostałe grupy), wije, skorupiaki, płazy, gady, ssaki.
Prezentowana część Słownika liczy około 15 tysięcy haseł. Docelowo szacuję, że objętość Słownika sięgnie około 50 tysięcy haseł. Na razie pozostawiam otwartą kwestię cytatów do poszczególnych haseł. Do niektórych haseł je zamieszczam; zwłaszcza cytaty nawiązujące do pochodzenia nazwy. Wykaz źródeł
Zapraszam wszystkich miłośników polskiego języka przyrodniczego do dzielenia się swoimi uwagami na temat Słownika lub poszczególnych jego haseł. Mniej
CZARNY DROZD daw. p. kos (zwyczajny): Bystrooki czarny drozd, pospolicie nazywany kosem, pełni dobrowolnie obowiązki stróża bezpieczeństwa. Spostrzegłszy jakieś drapieżne zwierzę lub ptaka, siada na wysokiej gałęzi i wydaje jednostajny, mairowy krzyk: „ljutt… ljutt… ljutt!” OSSEN. W polskiej 44.
DROZD
1a. ornit. <nazwa ptaków z rodziny drozdowatych Turdidae (daw./lud. drozdzan, plustwa)>:
Δ DROZD CZARNOGARDŁY Turdus atrogularis, doPolski zalatuje wyjątkowo (in. d.
czarnoszyi; daw./lud. drózd czarnogardlisty),
Δ DROZD OBROŻNY T. torquatus, w Polsce lokalnie lęgowy, przelotny (in. d. białobrącz, d.
białobręcz, d. białopręgi, d. grzywek, d. obrączka, d. okowiak, d. paszkot; daw./lud.
białobrąż, białobręcz, b. okowiak, drozdak białobręcz, drozdz, d. okówcak, grzywka,
kos białobręcz, k. obrożny, obręczka, okowiak, skalniak): Z kamieni wyłonionych spod
śniegu, z każdego krzaka kosodrzewiny i każdego wierzchołka kusych świerków
rozbrzmiewał ekstatyczny, szalony, opętańczy, namiętny, gorący śpiew drozdów obrożnych.
GOŹ. Trop 25.
Δ DROZD OLIWKOWY T. obscurus, doPolski zalatuje wyjątkowo (in. d. białobrewy),
Δ DROZD RDZAWOGARDŁY T. ruficollis, doPolski zalatuje wyjątkowo (in. d. rdzawoszyi,
d. różnogardły, d. średniak; daw./lud. średniak, ś. drozd),
Δ DROZD RDZAWOSKRZYDŁY T. eunomus, doPolski zalatuje wyjątkowo,
Δ DROZD RDZAWY T. naumanni, doPolski zalatuje wyjątkowo (in. d. Naumanna).
Δ DROZD ŚPIEWAK T. philomelos, w Polsce lęgowy, przelotny i rzadko zimujący (in. drozd,
d. lepak, d. masczak, d. paszkot, d. śpiewaczek, d. wędrowiec, d. zwyczajny, śpiewak;
daw./lud. drązdz, drost, drozdz, drozdzan, drożdż, d. maziak, d. siemieniak, drózd, d.
paszkot, d. śpiewak, drózdz, dróżdż, lepak, lepiak, luskowiec, mazak, paszkot,
plustwa, słowik północy, spak, sziary drózd, śpiewaczek): Drozd, zwiastun świtania,
pierwszy wita nadchodzący dzień poranną pieśnią. EJS. Przyg. 42. cyt. SD
1b. ornit. daw. <nazwa innych ptaków>:
Δ DROZD CIEMNY p. drozdoń (ciemny).
Δ DROZD CZARNY, D. KOS p. kos (zwyczajny).
Δ DROZD DROŹDZIK, D. MAŁY, D. MARCZOK, D. MNIEJSZY, D.
RDZAWOBOCZNY, D. RDZAWOBOKI, D. WINNICZEK, D. WINNY, D. ZAWOJEC
p. droździk : Nawet bez lornetki spostrzegamy rdzawe boki ciała, charakterystyczne dla tego
gatunku. Przyczyniły się one do drugiej nazwy: drozd rdzawoboczny. SOKOŁ. Ptaki I, 276. •
Pewną osobliwością podmokłych lasów nadbiebrzańskich jest droździk, czyli drozd
rdzawoboczny. Ten typowy dla lasów północnej Europy drozd jest u nas dość pospolity, ale
tylko w okresie przelotów. Wtedy to, zwłaszcza na przedwiośniu, zjawiają się całe stada tych
hałaśliwych ptaków. KŁOS. G.S.T. Ptaki 230. • Zanucił swą pieśń drozd-śpiewak, do wtóru
popłynęły pełniejsze i dźwięczniejsze tony kosa kryjącego się w gęstwienie, a na pojedynczej
brzózce widać było sylwetkę drozda rdzawobokiego powtarzającego swe monotonne
wiosenne wezwanie. KORS. Las 170.
Δ DROZD DUŻY, D. JEMIOŁOWY, D. JEMIOŁUCHA, D. NAJWIĘKSZY, D.
PASZKOT, D. WIELKI, D. WIĘKSZY p. paszkot.
Δ DROZD JEDWABNY OGON p. jemiołuszka.
Δ DROZD KAMIENNICZEK, D. KAMIENNY, D. RDZAWOSTERNY, D. RUDOGON ,
D. SKALNY p. nagórnik zwyczajny.
Δ DROZD KWICZOŁ, D. ŚREDNI p. kwiczoł w zn. 1.
Δ DROZD PSTRY p. drozdoń (pstry).
Δ DROZD ROŻYCZKA, D. RÓŻOWY p. pasterz.
Δ DROZD SITOWIACZEK, D. TRZCINNY, D. TRZCINOWY p. trzciniak (zwyczajny):
Dopiero gdy zielony wiatr spadł na wody ze śmiechem, zapienił wody, powymiatał i ogrzał
moczary, obudził drozdy trzcinowe. Szczebiotały i świstały ochoczo: cha-cha-che-chit. Karra-
kierr, karra-kwit. Fitiu-fit, pitiu-pit, li-li-li-lit, kwit-kwit. VINC. Zwada 523.
Δ DROZD ZIELONEK, D. ZŁOTNIK p. wilga.
Δ DROZD ZIMOWY gw. p. pluszcz (zwyczajny).
Najnowsze komentarze