To Top

„Słownik polskiego języka przyrodniczego” jest autorskim projektem Grzegorza Bobrowicza. Prace nad słownikiem zostały zapoczątkowane w roku 1990, a od roku 2010 prowadzone są intensywnie. Słownik jest zbiorem wyrazów opisujących dziką przyrodę Polski; głównie w skali makroskopowej (pominięto skalę mikro, budowę wewnętrzną organizmów, procesy fizjologiczne). Obejmuje on nazwy używane obecnie i dawniej, w tym gwarowe i ludowe. Słownik adresowany jest do wszystkich którym bliska jest dzika przyroda Polski. Więcej

Zakres tematyczny Słownika:

  • nazwy gatunków roślin Polski – dzikich i zadomowionych, m.in. grzybów, porostów, mszaków, paprotników, roślin nasiennych;
  • nazwy gatunków zwierząt Polski – dzikich i zadomowionych, m.in. mięczaków, stawonogów, kręgowców;
  • nazwy części roślin i zwierząt;
  • głosy zwierząt;
  • nazwy środowisk przyrodniczych, zbiorowisk roślinnych;
  • nazwy rzeźby terenu, wód, gleb; określenia miejsc w terenie itp.;
  • nazwy używane w leśnictwie dotyczące lasów, ich części itp.;
  • nazwy łowieckie dotyczące zwierząt, sposobów ich wabienia i in.;
  • nazwy używane w wędkarstwie dotyczące wód, ich fragmentów i in.;
  • nazwy używane w rolnictwie dotyczące obszarów rolnych, ich fragmentów i in.;
  • nazwy meteorologiczne, m.in. stany pogody, zjawiska na niebie itp.;
  • nazwy pór roku, miesięcy, pór dnia.

Obecnie w Słowniku znalazły się między innymi w dużej części kompletne nazwy gatunków takich grup systematycznych, jak: grzyby, porosty, paprotniki, rośliny nasienne; chrząszcze (część), motyle (część), prostoskrzydłe, ważki, mięczaki, minogi, ryby, ptaki. W przygotowaniu mszaki; pajęczaki, owady (pozostałe grupy), wije, skorupiaki, płazy, gady, ssaki.

Prezentowana część Słownika liczy około 15 tysięcy haseł. Docelowo szacuję, że objętość Słownika sięgnie około 50 tysięcy haseł. Na razie pozostawiam otwartą kwestię cytatów do poszczególnych haseł. Do niektórych haseł je zamieszczam; zwłaszcza cytaty nawiązujące do pochodzenia nazwy. Wykaz źródeł

Zapraszam wszystkich miłośników polskiego języka przyrodniczego do dzielenia się swoimi uwagami na temat Słownika lub poszczególnych jego haseł. Mniej

CZERNICA
1a. ornit. <Aythya fuligula, ptak z rodziny kaczkowatych Anatidae, należący do kaczek nurkujących
(grążyc), w Polsce lęgowy, przelotny i zimujący (in. cz. właściwa, kaczka czarnoczub, k.
czernica, k. czubata, k. europejska czubata; daw. grążyca czernica>
1b. ornit. <nazwa innego ptaka>:
Δ CZERNICA OBROŻNA p. czerniczka.
Δ CZERNICA OGORZAŁKA daw. p. ogorzałka.
2a. bot. lud. CZERNICA, CZ. JAGODA p. BORÓWKA CZARNA: Zawsze obficie rodzące
czernice.(…) Dobra ta roślinka nie ma ustalonej nazwy, a raczej traci swe właściwe imię na
rzecz krewniaczki, czerwonej borówki. I tylko w okolicach, gdzie ta ostatnia zwana jest
brusznicą, czarna jagoda (względnie czernica) odzyskuje prawowite miano: staje się borówką.
KOSSAK Z. Rok 74.
2b. bot. <owoc borówki czarnej>: Czernice, owe jagody ubogich, od których nie tylko zęby
sinieją, ale się z nich modra czyni farba do farbowania płócien. KLUK cyt. SL
2c. bot. <nazwa innych roślin>:
Δ CZERNICA daw. p. czerniec gronkowy.
Δ CZERNICA gw. podh. p. jeżyna.
Δ CZERNICA p. jeżyna (fałdowana).
Δ CZERNICA p. jeżyna (popielica).
Δ CZERNICA p. pomocnik (baldaszkowy).
Δ CZERNICA p. róża (gęstokolczasta).

GRĄŻYCA CZERNICA daw. p. czernica.

JAGODA CZERNICA p. borówka (czarna).

  • 1

© Copyright 1990-2026 Grzegorz Bobrowicz. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie zdjęć i treści wymaga pisemnej zgody autora.

Powrót do góry