„Słownik polskiego języka przyrodniczego” jest autorskim projektem Grzegorza Bobrowicza. Prace nad słownikiem zostały zapoczątkowane w roku 1990, a od roku 2010 prowadzone są intensywnie. Słownik jest zbiorem wyrazów opisujących dziką przyrodę Polski; głównie w skali makroskopowej (pominięto skalę mikro, budowę wewnętrzną organizmów, procesy fizjologiczne). Obejmuje on nazwy używane obecnie i dawniej, w tym gwarowe i ludowe. Słownik adresowany jest do wszystkich którym bliska jest dzika przyroda Polski. Więcej
Zakres tematyczny Słownika:
Obecnie w Słowniku znalazły się między innymi w dużej części kompletne nazwy gatunków takich grup systematycznych, jak: grzyby, porosty, paprotniki, rośliny nasienne; chrząszcze (część), motyle (część), prostoskrzydłe, ważki, mięczaki, minogi, ryby, ptaki. W przygotowaniu mszaki; pajęczaki, owady (pozostałe grupy), wije, skorupiaki, płazy, gady, ssaki.
Prezentowana część Słownika liczy około 15 tysięcy haseł. Docelowo szacuję, że objętość Słownika sięgnie około 50 tysięcy haseł. Na razie pozostawiam otwartą kwestię cytatów do poszczególnych haseł. Do niektórych haseł je zamieszczam; zwłaszcza cytaty nawiązujące do pochodzenia nazwy. Wykaz źródeł
Zapraszam wszystkich miłośników polskiego języka przyrodniczego do dzielenia się swoimi uwagami na temat Słownika lub poszczególnych jego haseł. Mniej
BEDŁKA
1a. mikol. <dawna nazwa grzybów, zwłaszcza mających kapelusze z blaszkami (daw./lud. bdła,
bedka, bedła, bedłek, bedłuszka, bełek, betka)>: Kapelusze z blaszkami pod spodem
posiada bardzo wiele grzybów, noszących ogólną nazwę bedłek. DYAK. Las 188. • Grzyby (u
Mazurów) nazywają się bedłkami. KARŁ. SGP I, 61.
1b. daw. a. lud. <grzyb niejadalny (in. bedła, bedłczyna, bedłka durnaja, b. psia)>
1c. mikol. daw. <nazwa grzybów>:
Δ BEDŁKA p. muchomor (rdzawobrązowy).
Δ BEDŁKA p. pieczarka.
Δ BEDŁKA p. polówka (korzeniasta).
Δ BEDŁKA, B. BIAŁA, B. CHRZĄSZCZ, B. GNIEWOSZ, B. HRÓZD, B. HRUZD p.
mleczaj (chrząstka).
Δ BEDŁKA, B. BORDOWA, B. CZERWONA, B. SŁODKA, B. GRABÓWKA p. gołabek
(cukrówka).
Δ BEDŁKA, B. CZARTOPŁOCH, B. CZERWONKA, B. GOŁĄBEK, B. GOŁEBIATKA,
B. GORZKA, B. GORZKÓWKA, B. MIERZLIWA, B. PLUTKA, B. RÓŻOWA, B.
SEROJESZKA, B. SEROJESZKOWA, B. SŁODKAWA, B. SYROJESZKA, B.
SYROJEŻKA p. gołabek (wymiotny).
Δ BEDŁKA, B. CZERNIDŁO, B. PASKUDNA, B. PSIA p. czernidłak (pospolity).
Δ BEDŁKA, B. CZERWONAWA, B. MUCHOMOR, B. M. SZARY, B. NAKRAPIANA p.
muchomor (czerwieniejący).
Δ BEDŁKA, B. DURNAJA, B. GOŹDZIKOWA, B. PSIA p. twardzioszek (przydrożny).
Δ BEDŁKA, B. DYMNA, B. GNOJNIK, B. KOŁPAK, B. PSIA p. czernidłak
(kołpakowaty).
Δ BEDŁKA, B. FIOLETOWA, B. NAGA, B. PSIA, B. SADULKA p. gąsówka
(fioletowawa).
Δ BEDŁKA, B. MGLEJARKA, B. POCHWA, B. POCHWIASTA, B. POCHWOWATA, B.
PSIA, B. WOŁCZA p. muchomor (szarawy).
Δ BEDŁKA, B. MIODOWA, B. OPIEŃKA, B. O. BRZOZOWA, B. PODPIEŃKA, B.
PSIA p. opieńka (miodowa): U stóp sosny, a raczej na jej „stopach”, u podstawy pnia rośnie
tłumik sporych, brązowopłowych grzybków, o kształtach właśnie takich, jakie zdają się być
najgodniejsze grzybiego indywiduum: krągłe kapelusze, podbite spodem promieniście
ułożonymi blaszkami, stojące na mocnych trzonkach. To bedłka opieńka. KOEH. Ścieżka
169.
Δ BEDŁKA, B. MUCHARKA, B. MUCHOMOR, B. MUCHOTRUTKA, B.MUSZARKA p.
muchomor (czerwony).
Δ BEDŁKA, B. MUCHOMOR, B. M. PLAMISTY, B. PSTROKATA p. muchomor
(plamisty).
Δ BEDŁKA, B. PIASKOWA, B. SIWA, B. ZIELONA, B. ZIELONAWA, B. ZIELONKA
p. gołabek (zielonawy).
Δ BEDŁKA, B. PIECZARKA, B. POLNA p. pieczarka (łąkowa).
Δ BEDŁKA, B. PŁACHETKA, B. PSIA, B. STARCZA p. płachetka zwyczajna.
Δ BEDŁKA, B. PSIA, B. ZIMOWA p. płomiennica (zimowa).
Δ BEDŁKA BIAŁA p. gąska (biaława).
Δ BEDŁKA BIAŁA, B. SŁONIOWOKOSTNA p. wodnicha (biała).
Δ BEDŁKA BIAŁAWA, B. PODKOWIASTA, B. SYROJESZKA ŻÓŁTA p. gęśnica
(wiosenna).
Δ BEDŁKA BIEL, B. CHRZĄSTKA, B. KROWIAK, B. K. BIAŁY, B. MLECZAJ p.
mleczaj (biel).
Δ BEDŁKA BLASZKOWATA p. pępówka (pofałdowana).
Δ BEDŁKA BŁĘKITNA p. dzwonkówka (szaroniebieskawa).
Δ BEDŁKA BRUDNA p. gąsówka (brudnofioletowa).
Δ BEDŁKA BRZOZOWA p. blaszkowiec drobnozarodnikowy.
Δ BEDŁKA BULWIASTA, B BUŁAWOTRZONOWA p. lejkówka (buławotrzonowa).
Δ BEDŁKA BURSZTYNOWA p. łysostopek (bursztynowy).
Δ BEDŁKA CAŁOBRZEGA p. żyłkoblaszka (wklęsłokapeluszowa).
Δ BEDŁKA CEBULASTA, B. SROMOTNIKOWATA, B. TRUJĄCA p. muchomor
(zielonawy).
Δ BEDŁKA CEBULOWATA p. czubnik (cebulowotrzonowy).
Δ BEDŁKA CEGLASTA p. łysiczka (ceglasta).
Δ BEDŁKA CESARSKA p. muchomor (cesarski).
Δ BEDŁKA CĘTKOWANA p. gąska (cętkowana).
Δ BEDŁKA CHRZĄSZCZ, B. PSIA p. mleczaj (smaczny).
Δ BEDŁKA CYTRYNOWA, B. SKRZYDLASTA p. grzybówka (cytrynowa).
Δ BEDŁKA CZARKOWATA, B. KUBKOWA p. lejkownik (kubkowatokapeluszowy).
Δ BEDŁKA CZARNIAWA p. ciemnabiałka (ciemna).
Δ BEDŁKA CZCZA p. mleczaj (niesmaczny).
Δ BEDŁKA CZCZA, B. TYGRYSOWA p. mleczaj (pręgowany).
Δ BEDŁKA CZERWIENIEJĄCA p. czubajka (czerwieniejąca).
Δ BEDŁKA CZERWONA p. koźlarz (czerwony).
Δ BEDŁKA CZERWONA TRUJĄCA, M. JELONEK. M. J. DZIKI, B. RYDZ KOŃSKI, B.
RYDZOWA, B. WEŁNIANKA p. mleczaj (wełnianka).
Δ BEDŁKA CZERWONOZŁOTA p. rycerzyk (czerwonozłoty).
Δ BEDŁKA CZOSNACZKOWA, B. CZOSNKOWA, B. PSIA p. twardzioszek
(czosnaczek).
Δ BEDŁKA DESZCZOCHRON, B. KANIA, B. PARASOL, B. PARASOLOWATA, B.
WYNIOSŁA, B. WYSOKA p. czubajka (kania).
Δ BEDŁKA DĘBNIAK p. gmatwek dębowy.
Δ BEDŁKA DOŁKOWATA, B. RYDZAWA p. mleczaj (dołkowany).
Δ BEDŁKA DREWNA p. boczniak (białożółty).
Δ BEDŁKA DRZEWNA p. lejkownica (nadrzewna).
Δ BEDŁKA DWUBARWNA p. lejkówka (dwubarwna).
Δ BEDŁKA DWUZARODNIKOWA, B. POLNA ODMIANA OGRODOWA p. pieczarka
(dwuzarodnikowa).
Δ BEDŁKA DYMOWA, B. MGLISTA, B. MGŁAWA p. lejkówka (szarawa).
Δ BEDŁKA DZWONECZKOWATA p. pępowniczka (dzwonkowata).
Δ BEDŁKA FAŁDOWA p. czernidłak (fałdowany).
Δ BEDŁKA FIOLETOWA p. lakówka (ametystowa).
Δ BEDŁKA FIOLETOWA, B. MĄCZYSTA p. lakówka (pospolita).
Δ BEDŁKA FIOŁKOWA p. gęśnica (fiołkowa).
Δ BEDŁKA GĄSKA, B. ŻÓŁTA p. pieprznik (jadalny).
Δ BEDŁKA GNIEŹDZISTA, B. GNIEŹNA p. boczniaczek pomarańczowożółty.
Δ BEDŁKA GOŁĘBIA p. gąska (gołębia).
Δ BEDŁKA GORZKÓWKA p. gołąbek (słodkawy).
Δ BEDŁKA GÓRKOWA p. gołąbek (zielonawofioletowy).
Δ BEDŁKA GRONOSTAJOWA p. czubajeczka (rzodkiewkowata).
Δ BEDŁKA GRYNSZPANOWA, B. ZIELONA, B. PSIA, B. P. ZIELONA, B. SIWA p.
łysiczka (niebieskozielona).
Δ BEDŁKA HEŁMIASTA, B. KOŁPAKOWATA p. grzybówka (hełmiasta).
Δ BEDŁKA JADALNA p. szyszkówka (świerkowa).
Δ BEDŁKA JADOWITA p. mleczaj (paskudnik).
Δ BEDŁKA JASKRAWA p. drobnołuszczak (żółtawy).
Δ BEDŁKA JEDWABISTA, B. JEDWABNIKOWA p. pochwiak (jedwabisty).
Δ BEDŁKA JELENIA p. drobnołuszczak (jeleni).
Δ BEDŁKA JELONEK, B. RYDZ p. mleczaj (ostry).
Δ BEDŁKA JEŻOWA p. grzybówka (jeżowa).
Δ BEDŁKA JODŁOWA p. łysak (drobnołuskowy).
Δ BEDŁKA JODŁOWA p. niszczyk (iglastodrzewny).
Δ BEDŁKA KLEISTA, B. PSIA, B. ŻÓŁTA p. klejówka (świerkowa).
Δ BEDŁKA KLINOWATA p. gęsianka (różowobrązowa).
Δ BEDŁKA KOLCOWA p. kolczak.
Δ BEDŁKA KONICZNA p. wilgotnica (czerniejąca).
Δ BEDŁKA KOROWA p. grzybówka (niebieskoszara).
Δ BEDŁKA KOROWA p. grzybówka (purpurowobrązowa).
Δ BEDŁKA KOSMKOWATA p. dzwonkówka (kosmkowata).
Δ BEDŁKA KRÓWKA p. mleczaj (kamforowy).
Δ BEDŁKA KUBKOWA p. kustrzebka.
Δ BEDŁKA KUBKOWATA p. pępówka (kubkowata).
Δ BEDŁKA KULKOWA p. czasznica (oczkowata).
Δ BEDŁKA KULKOWA p. purchawka.
Δ BEDŁKA LANCETOWATA p. łysiczka (lancetowata).
Δ BEDŁKA LEJKOWATA, B. PĘPIASTOKIELICHOWA p. lejkówka (żółtobrązowa).
Δ BEDŁKA LEPAK p. klejek (czerwonawy).
Δ BEDŁKA LILIOWA p. grzybówka (fioletowawa).
Δ BEDŁKA LIŚCIOWA, B. NALIŚCIOWA, B. ŚWIERKOWA p. lejkówka (liściowa).
Δ BEDŁKA LŚNIĄCA p. pieczarka (leśna).
Δ BEDŁKA ŁAGODNA p. łycznik (białawy).
Δ BEDŁKA ŁUSECZKOWATA p. lejkówka (łuseczkowata).
Δ BEDŁKA ŁUSZCZKOWATA p. twardziak (łuskowaty).
Δ BEDŁKA MAŚLANA p. monetnica (maślana).
Δ BEDŁKA MĄCZNA, B. PODSADKA, B. ZAMSOWA p. bruzdniczek (największy).
Δ BEDŁKA MIERZWIOWA, B. MOTYLKOWATA p. kołpaczek (mierzwiowy).
Δ BEDŁKA MIĘKKA p. ciżmówka (miękka).
Δ BEDŁKA MLECZAJOWA p. grzybówka (mleczajowa).
Δ BEDŁKA MSZAROWA, B. ROKIETOWA p. hełmówka (mszarowa).
Δ BEDŁKA MUCHOMOR, B. M. BIAŁY, B. SAMOTNA p. muchomor (szyszkowaty).
Δ BEDŁKA MUSZLOWA p. twardziak (muszlowy).
Δ BEDŁKA NADYMANA, B. PANNA, B. PAŃSKA, B. PSZCZELA, B. ŚMIERDZĄCA
p. sromotnik (bezwstydny).
Δ BEDŁKA NIEKSZTAŁTNA, B. SIWA, B. SIWKA p. gąska (niekształtna).
Δ BEDŁKA NIEWYRAŹNA p. lejkówka (igłolubna).
Δ BEDŁKA OCZKOWANA p. pieniążek (oczkowany).
Δ BEDŁKA ODDZIELONA p. gąska (zielonożółta).
Δ BEDŁKA OGNISTA p. łuskwiak (ognisty).
Δ BEDŁKA OGÓRKOWA p. mięsichówka ogórkowonna.
Δ BEDŁKA OKAZAŁA, B. WYTWORNA p. pochwiak (okazały).
Δ BEDŁKA OLSZÓWKA, B. PSIA p. krowiak (podwinięty).
Δ BEDŁKA OLŚNIEWAJĄCA, B. TARNIÓWKA, B. WCZESNA p. polówka (wczesna).
Δ BEDŁKA OMSZONA p. mleczaj (omszony).
Δ BEDŁKA OPIEŃKA, B. O. SOSNOWA p. niszczyk (ząbkowaty).
Δ BEDŁKA OPIEŃKA OSINOWA p. łysostopek (pospolity).
Δ BEDŁKA OSTRA p. mleczaj (jelonek).
Δ BEDŁKA OSTRYGOWATA p. boczniak (ostygowaty).
Δ BEDŁKA PAŁECZKOWA p. goździeniec.
Δ BEDŁKA PANIEŃSKA, B. ŚNIEŻNA p. kopułek (śnieżny).
Δ BEDŁKA PANNA, B. PSIA, B. PSZCZELA p. smardz (stożkowaty).
Δ BEDŁKA PĄSOWA p. wilgotnica (szkarłatna).
Δ BEDŁKA PIECZARKA ŁUPNA p. czubajka (białotrzonowa).
Δ BEDŁKA PIEKĄCA p. mleczaj (leszczynowy).
Δ BEDŁKA PLAMISTA p. monetnica (plamista).
Δ BEDŁKA PŁOTOWA p. niszczyca (płotowa).
Δ BEDŁKA PODZIELONKA p. gąska (pieprzna).
Δ BEDŁKA POLOWA p. pieczarka (biaława).
Δ BEDŁKA POMARAŃCZOWA p. mleczaj (pomarańczowy).
Δ BEDŁKA POMIOTOWA p. łysiczka (pomiotowa).
Δ BEDŁKA PONURA p. gąska (szerokoblaszkowa).
Δ BEDŁKA POPĘKANA p. strzępiak (porysowany).
Δ BEDŁKA POPIELATA p. gąska (mydlana).
Δ BEDŁKA POSZARPANA p. strzępiak (poszarpany).
Δ BEDŁKA PÓŹNA p. łycznik (późny).
Δ BEDŁKA PRZEZROCZYSTA p. twardziaczek (kapuściany).
Δ BEDŁKA PRZYROSŁA, B. PRZYTULONA p. odgiętka (pofałdowana).
Δ BEDŁKA PSIA p. gołąbek (śmierdzący).
Δ BEDŁKA PSIA p. lejkowiec (dęty).
Δ BEDŁKA PSIA p. muchomor (cytrynowy).
Δ BEDŁKA PSIA p. podgrzybek (złotopory).
Δ BEDŁKA ROZESŁANA, B. WYDŁUŻONA p. bokówka biała.
Δ BEDŁKA ROZSIANA p. czernidłak (gromadny).
Δ BEDŁKA RUDA p. mleczaj (rudy).
Δ BEDŁKA RYDZ p. mleczaj (rydz).
Δ BEDŁKA SEROWIATKOWA, B. SYROJESZKA p. wodnicha (gołąbkowa).
Δ BEDŁKA SIARKOWA p. gąska (siarkowa).
Δ BEDŁKA SILNA, B. TWARDAWA p. muchomor (twardawy).
Δ BEDŁKA SINAWA, B. TRUJĄCA, B. ZATOKOWATA p. dzwonkówka (trująca).
Δ BEDŁKA SIWO-BRUNATNA p. łysiczka (siwobrązowa).
Δ BEDŁKA SŁODKAWA p. mleczaj (bukowy).
Δ BEDŁKA SPŁASZCZONA p. ciżmówka (płaska).
Δ BEDŁKA SZAROBRUNATNA p. kruchaweczka (wąskoblaszkowa).
Δ BEDŁKA SZEROKOBLASZKOWA p. pieniążnica szerokoblaszkowa.
Δ BEDŁKA SZORSTKA p. muchomor (szorstki).
Δ BEDŁKA SZPILKOWA p. szczetkostopek (szplikowy).
Δ BEDŁKA SZPILKOWA p. twardzioszek (obrożowy).
Δ BEDŁKA SZRONIASTA p. lejkówka (oszroniona).
Δ BEDŁKA ŚCIĄGAJĄCA p. kołpaczek (dzwonkowaty).
Δ BEDŁKA ŚCIĄGAJĄCA p. łycznik (ochrowy).
Δ BEDŁKA ŚNIEŻNOBIAŁA p. twardziaczek (białawy).
Δ BEDŁKA ŚNIEŻYSTA p. ciżmówka (zmienna).
Δ BEDŁKA ŚWINIARKA p. mleczaj (niebieskawy).
Δ BEDŁKA TARCZOWATA p. czubajeczka (tarczowata).
Δ BEDŁKA TRUJĄCA p. borowik (ponury).
Δ BEDŁKA WIĄZKOWA p. łysiczka (trująca).
Δ BEDŁKA WIĄZOWA p. bokownik wiązowy.
Δ BEDŁKA WIERZBOWA p. boczniak (wierzbowy).
Δ BEDŁKA WODNISTA p. łysostopek (wodnisty).
Δ BEDŁKA WONNA p. lejkówka (zielonawa).
Δ BEDŁKA WRZECIONOWATA p. łysostopek (wrzecionowatotrzonowy).
Δ BEDŁKA WRZOSOWA p. łysiczka (wrzosowiskowa).
Δ BEDŁKA WSPANIAŁA p. łysak (wspaniały).
Δ BEDŁKA ZĄBKOWANA p. grzybówka (gołębia).
Δ BEDŁKA ZDRADLIWA p. gąsówka (dwubarwna).
Δ BEDŁKA ZGLISZCZOWA p. łuskwiak (wypaleniskowy).
Δ BEDŁKA ZIARNISTA, B. ZIARNISTO OPYLONA p. ziarnóweczka (gruzełkowata).
Δ BEDŁKA ZIELONA, B. ZIELONKA, B. ŻÓŁTA p. gąska (zielonka).
Δ BEDŁKA ZIMOWA p. grzybówka (zimowa).
Δ BEDŁKA ZLEWAJĄCA SIĘ p. łysostopek (pozrastany).
Δ BEDŁKA ZMIENNA p. hełmówka (jadowita).
Δ BEDŁKA ZMIENNA p. łuskwiak (zmienny).
Δ BEDŁKA ZMIENNA p. zasłonak (ciemnogłówkowy).
Δ BEDŁKA ŻÓŁTA GNOJOWA p. kołpaczek (blady).
Δ BEDŁKA ŻÓŁTOBRUNATNA p. gąska (żółtobrunatna).
PSIA BEDŁKA p. muchomor (szarawy).
Najnowsze komentarze