To Top

„Słownik polskiego języka przyrodniczego” jest autorskim projektem Grzegorza Bobrowicza. Prace nad słownikiem zostały zapoczątkowane w roku 1990, a od roku 2010 prowadzone są intensywnie. Słownik jest zbiorem wyrazów opisujących dziką przyrodę Polski; głównie w skali makroskopowej (pominięto skalę mikro, budowę wewnętrzną organizmów, procesy fizjologiczne). Obejmuje on nazwy używane obecnie i dawniej, w tym gwarowe i ludowe. Słownik adresowany jest do wszystkich którym bliska jest dzika przyroda Polski. Więcej

Zakres tematyczny Słownika:

  • nazwy gatunków roślin Polski – dzikich i zadomowionych, m.in. grzybów, porostów, mszaków, paprotników, roślin nasiennych;
  • nazwy gatunków zwierząt Polski – dzikich i zadomowionych, m.in. mięczaków, stawonogów, kręgowców;
  • nazwy części roślin i zwierząt;
  • głosy zwierząt;
  • nazwy środowisk przyrodniczych, zbiorowisk roślinnych;
  • nazwy rzeźby terenu, wód, gleb; określenia miejsc w terenie itp.;
  • nazwy używane w leśnictwie dotyczące lasów, ich części itp.;
  • nazwy łowieckie dotyczące zwierząt, sposobów ich wabienia i in.;
  • nazwy używane w wędkarstwie dotyczące wód, ich fragmentów i in.;
  • nazwy używane w rolnictwie dotyczące obszarów rolnych, ich fragmentów i in.;
  • nazwy meteorologiczne, m.in. stany pogody, zjawiska na niebie itp.;
  • nazwy pór roku, miesięcy, pór dnia.

Obecnie w Słowniku znalazły się między innymi w dużej części kompletne nazwy gatunków takich grup systematycznych, jak: grzyby, porosty, paprotniki, rośliny nasienne; chrząszcze (część), motyle (część), prostoskrzydłe, ważki, mięczaki, minogi, ryby, ptaki. W przygotowaniu mszaki; pajęczaki, owady (pozostałe grupy), wije, skorupiaki, płazy, gady, ssaki.

Prezentowana część Słownika liczy około 15 tysięcy haseł. Docelowo szacuję, że objętość Słownika sięgnie około 50 tysięcy haseł. Na razie pozostawiam otwartą kwestię cytatów do poszczególnych haseł. Do niektórych haseł je zamieszczam; zwłaszcza cytaty nawiązujące do pochodzenia nazwy. Wykaz źródeł

Zapraszam wszystkich miłośników polskiego języka przyrodniczego do dzielenia się swoimi uwagami na temat Słownika lub poszczególnych jego haseł. Mniej

PRZETACZNIK
1a. bot. <nazwa rodzimych gatunków roślin z rodziny trędownikowatych Scrophulariaceae>:
Δ PRZETACZNIK ALPEJSKI Veronica alpina,
Δ PRZETACZNIK BLADY V. sublobata,
Δ PRZETACZNIK BLUSZCZYKOWY V. hederifolia (in. p. bluszczowy, p.
bluszczykolistny, p. bluszczykowaty; daw./lud. manna, przetarznik bluszczykowy),
Δ PRZETACZNIK BŁOTNY V. scutellata (in. p. bagienny, p. równowąskolistny, p.
szczupłoliściowy; daw./lud. przetarznik drobny ),
Δ PRZETACZNIK BOBOWNICZEK V. beccabunga (in. przetacznik, p. bobownik. p.
wodny; daw./lud. bobołusk, bobowniczek, bobownik, bobrowe ziele, bobrownik,
dzerdza, kozipark, koziparsk, potocznik, p. bobownik, żabi polej),
Δ PRZETACZNIK BOBOWNIK V. anagallis-aquatica (in. przetacznik, p. bobowniczek;
daw./lud. bobowniczek, bobownik, buberek, potocznik, przetacznica, przetaczniczek),
Δ PRZETACZNIK DILLENA V. dillenii (in. p. długoszyjkowy),
Δ PRZETACZNIK DŁUGOLISTNY V. longifolia,
Δ PRZETACZNIK GÓRSKI V. montana,
Δ PRZETACZNIK KŁOSOWY V. spicata (in. p. kłosisty, p. kłosowaty; daw./lud. borkun
drugi, pomocnik, przetarznik kłosowy, rzemieniec),
Δ PRZETACZNIK KRZEWINKOWY V. fruticans (in. p. krzewiasty),
Δ PRZETACZNIK LEŚNY V. officinalis (in. przetacznik, p. lekarski; daw./lud. bobownik,
buberek, orocznik, ożanek, pnibok, poderwaniec, poruszenik, potocznik, przerwan,
przerwaniec, przetarznik, p. właściwy, suchidnyk, ułoźnik, urocznik, weronika),
Δ PRZETACZNIK MACIERZANKOWY V. serpyllifolia (in. p. macierzankolistny),
Δ PRZETACZNIK MUŁOWY V. anagalloides,
Δ PRZETACZNIK OŻANKOWY V. chamaedrys (in. przetacznik, p. dziki, p. leśny, p.
łąkowy; daw./lud. macaunik, ożaneczka, ożanka, o. bękart, o. mniejsza, o. przetacznik,
polnô miyntka, psia miata, ptasie oczka, ptasze oczka, ptôsi łocka, sławycnik, weronika
łąkowa, żabie oczka, ż. oczko, żywotaparuszeniec),
Δ PRZETACZNIK PAGÓRKOWY V. teucrium (in. p. wąskolistny, p. węgierski),
Δ PRZETACZNIK PANNOŃSKI V. vindobonensis,
Δ PRZETACZNIK POKRZYWOLISTNY V. urticifolia,
Δ PRZETACZNIK ROZESŁANY V. prostrata (in. p. rozległy, p. węgierski),
Δ PRZETACZNIK RÓŻYCZKOWATY V. aphylla (in. p. bezlistny),
Δ PRZETACZNIK STOKROTKOWY V. bellidioides, w Polsce wymarły (in. p. stokrótkowy),
Δ PRZETACZNIK TRÓJKLAPOWY V. triloba,
Δ PRZETACZNIK WCZESNY V. praecox,
Δ PRZETACZNIK WIOSENNY V. verna,
Δ PRZETACZNIK WODNY V. catenata,
Δ PRZETACZNIK ZĄBKOWANY V. austriaca (in. p. ząbkowanolistny),
Δ PRZETACZNIK ZWODNY V. paniculata (in. p. podobny, p. rzekomy, p. wiechowaty),
1b. bot. <nazwa zadomowionych u nas gatunków roślin z rodziny trędownikowatych>:
Δ PRZETACZNIK ĆMY V. opaca,
Δ PRZETACZNIK GORYCZKOWY V. gentianoides,
Δ PRZETACZNIK LŚNIĄCY V. polita,
Δ PRZETACZNIK NITKOWATY V. filiformis,
Δ PRZETACZNIK OBCY V. peregrina,
Δ PRZETACZNIK PERSKI V. persica (in. p. Tourneforta),
Δ PRZETACZNIK POLNY V. arvensis (in. p. drobny; daw./lud. przetarznik polny),
Δ PRZETACZNIK ROLNY V. agrestis (in. p. polny, p. rolowy; daw./lud. jaskóle oczi):
Przetacznik rolny rośnie na glebach świeżych, o odczynie zbliżonmym do obojętnego.
Występuje głównie na polach w zbiorowiskach chwastów towarzyszących uprawom okopowym
i zbożowym. ANIOŁ-SZCZĘŚ. Archeofity 219.
Δ PRZETACZNIK TRÓJLISTKOWY V. triphyllos (in. p. palczasty, p. trójpalczasty;
daw./lud. przetarznik drobny).
2. mikol. <nazwa grzyba>:
Δ PRZETACZNIK p. maślak (ziarnisty).

  • 1

© Copyright 1990-2026 Grzegorz Bobrowicz. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie zdjęć i treści wymaga pisemnej zgody autora.

Powrót do góry