To Top

„Słownik polskiego języka przyrodniczego” jest autorskim projektem Grzegorza Bobrowicza. Prace nad słownikiem zostały zapoczątkowane w roku 1990, a od roku 2010 prowadzone są intensywnie. Słownik jest zbiorem wyrazów opisujących dziką przyrodę Polski; głównie w skali makroskopowej (pominięto skalę mikro, budowę wewnętrzną organizmów, procesy fizjologiczne). Obejmuje on nazwy używane obecnie i dawniej, w tym gwarowe i ludowe. Słownik adresowany jest do wszystkich którym bliska jest dzika przyroda Polski. Więcej

Zakres tematyczny Słownika:

  • nazwy gatunków roślin Polski – dzikich i zadomowionych, m.in. grzybów, porostów, mszaków, paprotników, roślin nasiennych;
  • nazwy gatunków zwierząt Polski – dzikich i zadomowionych, m.in. mięczaków, stawonogów, kręgowców;
  • nazwy części roślin i zwierząt;
  • głosy zwierząt;
  • nazwy środowisk przyrodniczych, zbiorowisk roślinnych;
  • nazwy rzeźby terenu, wód, gleb; określenia miejsc w terenie itp.;
  • nazwy używane w leśnictwie dotyczące lasów, ich części itp.;
  • nazwy łowieckie dotyczące zwierząt, sposobów ich wabienia i in.;
  • nazwy używane w wędkarstwie dotyczące wód, ich fragmentów i in.;
  • nazwy używane w rolnictwie dotyczące obszarów rolnych, ich fragmentów i in.;
  • nazwy meteorologiczne, m.in. stany pogody, zjawiska na niebie itp.;
  • nazwy pór roku, miesięcy, pór dnia.

Obecnie w Słowniku znalazły się między innymi w dużej części kompletne nazwy gatunków takich grup systematycznych, jak: grzyby, porosty, paprotniki, rośliny nasienne; chrząszcze (część), motyle (część), prostoskrzydłe, ważki, mięczaki, minogi, ryby, ptaki. W przygotowaniu mszaki; pajęczaki, owady (pozostałe grupy), wije, skorupiaki, płazy, gady, ssaki.

Prezentowana część Słownika liczy około 15 tysięcy haseł. Docelowo szacuję, że objętość Słownika sięgnie około 50 tysięcy haseł. Na razie pozostawiam otwartą kwestię cytatów do poszczególnych haseł. Do niektórych haseł je zamieszczam; zwłaszcza cytaty nawiązujące do pochodzenia nazwy. Wykaz źródeł

Zapraszam wszystkich miłośników polskiego języka przyrodniczego do dzielenia się swoimi uwagami na temat Słownika lub poszczególnych jego haseł. Mniej

PIĘCIORNIK
1a. bot. <nazwa rodzimych gatunków roślin z rodziny różowatych Rosaceae (daw./lud. srebrnik)>:
Δ PIĘCIORNIK ALPEJSKI Potentilla crantzii (in. p. Crantza),
Δ PIĘCIORNIK BIAŁY P. alba (daw./lud. pięć perst biały),
Δ PIĘCIORNIK DROBNY P. micrantha,
Δ PIĘCIORNIK GĘSI P. anserina (in. p. pospolity, p. srebrnik, p. żółty; daw./lud. białawiec,
błysc, drabinka, drabinki, dziewicze ziele, gęsia trawa, gęsie ziele, gęsiorka, gęsiówka,
grabinka, kurze ziele, odmiennik, pięćperset gęsi, pięćperst gęsi, p. pospolity, p. żółty,
rzepik płonny, sczyrzyca, smytannik, smytannyk, srebnik, s. pospolity, srebrniak,
srebrniczek, srebrnik, s. pospolity, s. włoski, srybnik, srybrnyk, rzebnik, strzybernik,
strzybnik, szczerzyca, śrebrnik, śrybnik, śrzebnik, śrzebrnik, śrzebrznik, ziebro,
złotnik),
Δ PIĘCIORNIK JEDWABISTY P. leucopolitana,
Δ PIĘCIORNIK KURZE ZIELE P. erecta (in. pięciornik, p. czteropłatkowy, p. kurzy ślad,
p. kurzyślad, p. leśny; daw./lud. dąbrówka, drzewianka, d. pięćperste, d. polna, d.
srebnik, d. srebrnik, d. wzniesiona, dworanyneć, dziewicze ziele, dziewiczy korzeń,
dziewięcioranka, kureczy ślepoty, kurskie ziele, kurza noga, k. stopka, k. ślepota,
kurze dupki, k. ziele, k. z. stojące, kurze-ziele pospolite, kurzy ślad, kurzyślad,
panieński korzeń, pępawa, pięcioperst, pięć palców, p. parcic, p. percyc, p. perst, p. p.
kurze ziele, pompawa, popordnik, przerwijej, przerwipas, przerwipęp, sarni pąp,
serwypap, sidmlist, siedmlist, srebrnik, s. drzewianka, s. kurze ziele, trzyszcz, ziele
kurze, żywokost, ż. czyrwony),
Δ PIĘCIORNIK MAŁY P. demissa,
Δ PIĘCIORNIK NISKI P. supina (in. p. leżący),
Δ PIĘCIORNIK NORWESKI P. norvegica,
Δ PIĘCIORNIK OMSZONY P. pusilla,
Δ PIĘCIORNIK PAGÓRKOWY P. collina,
Δ PIĘCIORNIK PIASKOWY P. arenaria,
Δ PIĘCIORNIK PŁONNY P. sterilis,
Δ PIĘCIORNIK ROZŁOGOWY P. reptans (in. pięciornik, p. płożący się, p. położony;
daw./lud. paczyperszczecz, pianczparsczez, pięciernik, pięcilist, pięć listow, p. listów,
p. palców, p. parcic, p. parcica, p. percyc, p. perst, pięćpierst, pyencz parczicza,
zajęcza stopka),
Δ PIĘCIORNIK ROZPIERZCHŁOKWIATOWY P. thyrsiflora,
Δ PIĘCIORNIK ROZPOSTARTY P. decumbens,
Δ PIĘCIORNIK ROZŚCIELONY P. anglica (in. p. angielski),
Δ PIĘCIORNIK SIEDMIOLISTKOWY P. heptaphylla (in. p. czerwonawy; daw. głowienka
modra),
Δ PIĘCIORNIK SIWY P. inclinata (in. p. siny),
Δ PIĘCIORNIK SKALNY P. rupestris (in. p. kamienny),
Δ PIĘCIORNIK SREBRNY P. argentea (in. p. srebny, p. srebrzysto-biały, p. srebrzysty;
daw./lud. bliskawica, grzmot, paruszenik piąty, pięć perst srebrnik, p. p. srebrzysty,
poruszenik, srebrnik, s. srebrzysty, złotnik),
Δ PIĘCIORNIK ŚLĄSKI P. silesiaca,
Δ PIĘCIORNIK WĄSKOLISTKOWY P. tenuiloba,
Δ PIĘCIORNIK WCIĘTOLISTKOWY P. dissecta,
Δ PIĘCIORNIK WIMANNA P. wimanniana,
Δ PIĘCIORNIK WIOSENNY P. neumanniana,
Δ PIĘCIORNIK WYGŁADZONY P. impolita,
Δ PIĘCIORNIK WYPROSTOWANY P. recta (in. p. prosty; daw./lud. pięć perst prosty),
Δ PIĘCIORNIK ZŁOTY P. aurea (in. p. złotokwiatowy): Pięciornik złoty rośnie licznie na
halach powyżej granicy lasu, rzadziej można spotkać go na łąkach reglowych. FABISZ. Sudety
92.
1b. bot. <nazwa zadomowionego u nas gatunku rośliny z rodziny różowatych>:
Δ PIĘCIORNIK POŚREDNI P. intermedia.
1c. bot. <nazwa innych roślin>:
Δ PIĘCIORNIK BŁOTNY p. siedmiopalecznik błotny.
Δ PIĘCIORNIK GÓRSKI p. arnika górska.

  • 1

© Copyright 1990-2026 Grzegorz Bobrowicz. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie zdjęć i treści wymaga pisemnej zgody autora.

Powrót do góry