To Top

„Słownik polskiego języka przyrodniczego” jest autorskim projektem Grzegorza Bobrowicza. Prace nad słownikiem zostały zapoczątkowane w roku 1990, a od roku 2010 prowadzone są intensywnie. Słownik jest zbiorem wyrazów opisujących dziką przyrodę Polski; głównie w skali makroskopowej (pominięto skalę mikro, budowę wewnętrzną organizmów, procesy fizjologiczne). Obejmuje on nazwy używane obecnie i dawniej, w tym gwarowe i ludowe. Słownik adresowany jest do wszystkich którym bliska jest dzika przyroda Polski. Więcej

Zakres tematyczny Słownika:

  • nazwy gatunków roślin Polski – dzikich i zadomowionych, m.in. grzybów, porostów, mszaków, paprotników, roślin nasiennych;
  • nazwy gatunków zwierząt Polski – dzikich i zadomowionych, m.in. mięczaków, stawonogów, kręgowców;
  • nazwy części roślin i zwierząt;
  • głosy zwierząt;
  • nazwy środowisk przyrodniczych, zbiorowisk roślinnych;
  • nazwy rzeźby terenu, wód, gleb; określenia miejsc w terenie itp.;
  • nazwy używane w leśnictwie dotyczące lasów, ich części itp.;
  • nazwy łowieckie dotyczące zwierząt, sposobów ich wabienia i in.;
  • nazwy używane w wędkarstwie dotyczące wód, ich fragmentów i in.;
  • nazwy używane w rolnictwie dotyczące obszarów rolnych, ich fragmentów i in.;
  • nazwy meteorologiczne, m.in. stany pogody, zjawiska na niebie itp.;
  • nazwy pór roku, miesięcy, pór dnia.

Obecnie w Słowniku znalazły się między innymi w dużej części kompletne nazwy gatunków takich grup systematycznych, jak: grzyby, porosty, paprotniki, rośliny nasienne; chrząszcze (część), motyle (część), prostoskrzydłe, ważki, mięczaki, minogi, ryby, ptaki. W przygotowaniu mszaki; pajęczaki, owady (pozostałe grupy), wije, skorupiaki, płazy, gady, ssaki.

Prezentowana część Słownika liczy około 15 tysięcy haseł. Docelowo szacuję, że objętość Słownika sięgnie około 50 tysięcy haseł. Na razie pozostawiam otwartą kwestię cytatów do poszczególnych haseł. Do niektórych haseł je zamieszczam; zwłaszcza cytaty nawiązujące do pochodzenia nazwy. Wykaz źródeł

Zapraszam wszystkich miłośników polskiego języka przyrodniczego do dzielenia się swoimi uwagami na temat Słownika lub poszczególnych jego haseł. Mniej

KOŹLARZ
1a. mikol. <nazwa grzybów z rodziny borowikowatych Boletaceae (daw./lud. kozak, kozok,
podgrzybek)>:
Δ KOŹLARZ BABKA Leccinum scabrum (in. koźlarz, koźlarz pospolity; daw./lud. babka,
babki, borak, borowik brzozowy, b. kozak, borówka, brzeziak, brzeziniak, brzozak,
brzozarz, brzoziak, brzozkarz, brzozowiak, brzozowik, brzozowy, brzozówka,
buchanek, chuda jewka, czeszczewik, dębianka, grzyb brzozowy, g. chropawy, g.
koźlarz, g. szorstkotrzonowy, g. wilczy, grzybiczka biała, g. bura, huba podbrzeźniak,
komar, kominiarz, koza, kozaczek, kozak, k. beżowy, kozak biały, k. brzozowy, k.
brązowy, k. bury, k. grabowy, k. siwy, k. szary, k. właściwy, k. żółty, kozar, kozerek,
koziaczek, koziak, koziar, koziarek, koziarek czarny, koziołek, koźlaczek, koźlak,
koźlak biały, k. górski, koźlar, koźlar siwy, koźlarek, koźlarek szary, lapsz, lapszuk,
łepek czarny, maślak kudłaty, mazurek, osikowiec, osiniak, osowiak, ośniak,
pobrzeźniak, pociak, podbieroźnik, podbrzeźniak, podbrzeźniak babka, podbrzózczak,
podciecz, podgrzybek, podgrzybniak, podgrzybnica biała, podgrzybówka, podosowik,
półdąbczak, sowiak, stojaczek, stojak, stojak biały, s. ciemny, stojarek, szarek, szewc,
wierzbowy, zajęczak, zydek),
Δ KOŹLARZ BIAŁAWY L. niveum,
Δ KOŹLARZ BLADY L. rotundifoliae,
Δ KOŹLARZ BRUZDKOWANY L. tesselatum (in. k. żółty; daw./lud. borowik bruzdkowany,
kozak czerniejący),
Δ KOŹLARZ CZARNOBRĄZOWY L. roseofractum (in. k. czarny),
Δ KOŹLARZ CZERWONY L. aurantiacum (in. koźlarz, k. pomarańczowy; daw./lud.
bagieniak, bagniak, bagniuk, bedłka czerwona, borowik czerwony, pomarańczowy,
brzeziniak, brzeźniak, brzoza, brzozak, b. czerwony, brzoziak, b. czerwony,
brzozowiak, brzozowy, brzozówka, brzózka, ceglarz, czerwieniak, cz. brzozowy,
czerwieniec, czerwona główka, czerwonek, czerwoniak, czerwoniec, czerwonogłowiec,
czerwonogłówka, czerwony, czerwony brzozowy, cz. głowiec, cz. kozak, cz. łeb, cz.
łebiec, cz. łepek, dębiarz, dębniaczek, dębniak, dubiel, grzyb, grzyb brzozowy, g.
czerwony, g. królewski, g. olszowy, g. zajęczy, grzybek czerwony, g. zajęczy,
grzybiczka czerwona, kowal, kozaczek, kozak, kozak brzozowy, k. czerwony, k.
osikowiec, k. osikowy, k. zajączek, k. zajęczy, koziar brzozowy, koziarek czerwony,
koźlak, koźlak czerwony, k. z czerwoną głową, koźlar czerwony, koźlarek
czerwonykrakowiak, krakus, krasnogłowiec, krasnohołowiec, kraśniak, kraśniuk,
krawczyk, krawiec, kurzynki, kusiok, łepek czerwony, marynka, mazur, mazurek,
olszak, olszówka, opal, osak, osak czerwony, osiczak, osika, osikowiak, osikowiec-
kozak, osikówka, osiniak, osiniak czerwony, osowiak, ossak, ośniak, pamfil, panek,
panek czerwony, panicz, panok, piaskowy, pisarek, pobrzeźniak, pociecha, pociechy,
pociek, pocieszki, pocikoły, podbrzeziniak, podcioch, podgrzybek, podgrzybnica
czerwona, podgrzybnik, podlasek, podosicznik, podosiniak, podosinnik, podosowiak,
podosowik, podosowik czerwony, polak, polok, pomarańcz, pszeniczny, siniak, sowiak,
stojak, stojak czerwony, świerkowy, świniak, świniak czerwony, tatar, trzepieciak,
trzepietak, ułan, zajączak czerwony, zajęczak czerwony),
Δ KOŹLARZ DĘBOWY L. quercinum,
Δ KOŹLARZ GRABOWY L. pseudoscabrum (in. k. bukowy, k. oliwkowy; daw./lud. borowik
twardawy),
Δ KOŹLARZ POMARAŃCZOWOŻÓŁTY L. versipelle (in. pomarańczówka; daw./lud.
krawiec),
Δ KOŹLARZ RÓŻNOBARWNY L. variicolor (in. k. szarozielony),
Δ KOŹLARZ SOSNOWY L. vulpinum,
Δ KOŹLARZ ŚNIEŻNOBIAŁY L. percandidum,
Δ KOŹLARZ ŚWIERKOWY L. piceinum,
Δ KOŹLARZ TOPOLOWY L. duriusculum.
1b. mikol. <nazwa innych grzybów>:
Δ KOŹLARZ p. maślak (ziarnisty).
Δ KOŹLARZ p. maślak (zwyczajny).
2. entom. KOŹLARZ OGROMNY, K. WIELKI p. kozioróg (dębosz).

  • 1

© Copyright 1990-2026 Grzegorz Bobrowicz. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie zdjęć i treści wymaga pisemnej zgody autora.

Powrót do góry