To Top

„Słownik polskiego języka przyrodniczego” jest autorskim projektem Grzegorza Bobrowicza. Prace nad słownikiem zostały zapoczątkowane w roku 1990, a od roku 2010 prowadzone są intensywnie. Słownik jest zbiorem wyrazów opisujących dziką przyrodę Polski; głównie w skali makroskopowej (pominięto skalę mikro, budowę wewnętrzną organizmów, procesy fizjologiczne). Obejmuje on nazwy używane obecnie i dawniej, w tym gwarowe i ludowe. Słownik adresowany jest do wszystkich którym bliska jest dzika przyroda Polski. Więcej

Zakres tematyczny Słownika:

  • nazwy gatunków roślin Polski – dzikich i zadomowionych, m.in. grzybów, porostów, mszaków, paprotników, roślin nasiennych;
  • nazwy gatunków zwierząt Polski – dzikich i zadomowionych, m.in. mięczaków, stawonogów, kręgowców;
  • nazwy części roślin i zwierząt;
  • głosy zwierząt;
  • nazwy środowisk przyrodniczych, zbiorowisk roślinnych;
  • nazwy rzeźby terenu, wód, gleb; określenia miejsc w terenie itp.;
  • nazwy używane w leśnictwie dotyczące lasów, ich części itp.;
  • nazwy łowieckie dotyczące zwierząt, sposobów ich wabienia i in.;
  • nazwy używane w wędkarstwie dotyczące wód, ich fragmentów i in.;
  • nazwy używane w rolnictwie dotyczące obszarów rolnych, ich fragmentów i in.;
  • nazwy meteorologiczne, m.in. stany pogody, zjawiska na niebie itp.;
  • nazwy pór roku, miesięcy, pór dnia.

Obecnie w Słowniku znalazły się między innymi w dużej części kompletne nazwy gatunków takich grup systematycznych, jak: grzyby, porosty, paprotniki, rośliny nasienne; chrząszcze (część), motyle (część), prostoskrzydłe, ważki, mięczaki, minogi, ryby, ptaki. W przygotowaniu mszaki; pajęczaki, owady (pozostałe grupy), wije, skorupiaki, płazy, gady, ssaki.

Prezentowana część Słownika liczy około 15 tysięcy haseł. Docelowo szacuję, że objętość Słownika sięgnie około 50 tysięcy haseł. Na razie pozostawiam otwartą kwestię cytatów do poszczególnych haseł. Do niektórych haseł je zamieszczam; zwłaszcza cytaty nawiązujące do pochodzenia nazwy. Wykaz źródeł

Zapraszam wszystkich miłośników polskiego języka przyrodniczego do dzielenia się swoimi uwagami na temat Słownika lub poszczególnych jego haseł. Mniej

EDREDON
1a. ornit. <Somateria mollissima, ptak z rodziny kaczkowatych Anatidae, w Polsce przelotny i
zimujący, wyjątkowo lęgowy (in. e. miękkopiór, kaczka edredonowa; daw./lud. gęś
edredonowa, g. miękkopiór, miękkopiór, m. edredonowy, m. właściwy, puchówka)>:
Edredon miękkopiór gnieździ się na wybrzeżu Skandynawii, Danii, szkocji, Islandii i na
północnych krańcach Azji oraz Ameryki. W zimie nie zapuszcza się daleko na południe i
zatrzymuje zwykle już na Morzu Północnym i Bałtyku. Na naszym wybrzeżu jest dość
regularnym, lecz nielicznym gościem zimowym. (…) Edredony miękkopióry są pod względem
proporcji ciała i ubarwienia bardzo oryginalnymi kaczkami. Uderza przede wszystkim
niezwykły kształt głowy przy nasadzie dzioba oraz kliny drobnego, jak gdyby aksamitnego
upierzenia, zachodzące na dziób. SOKOŁ. Ptaki II, 474. • Cenny puch [edredona] nie tylko
przyczynił siędo nadania polskiej i łacińskiej nazwy „miękkopiór”, lecz niestety stał się
powodem tępienia tego ptaka. SOKOŁ. Ptaki II, 476.
1b. ornit. daw. <nazwa innego ptaka>:
Δ EDREDON OKAZAŁY p. turkan: Jeszcze rzadziej niż edredon miękkopiór pojawia się na
Bałtyku edredon okazały, czyli turkan. SOKOŁ. Ptaki II, 476.

  • 1

© Copyright 1990-2026 Grzegorz Bobrowicz. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie zdjęć i treści wymaga pisemnej zgody autora.

Powrót do góry